Nguy cơ tội phạm, rửa tiền qua ví điện tử bằng stablecoin, VNDT có ngoại lệ?

29/12/2021 07:47:00 Quảng Dương
Một số dự án tiền mã hóa đang tung ra những loại ví điện tử có nhiều chức năng thanh toán, tiết kiệm thậm chí có thể quy đổi sang tài sản hữu hình như đất đai, nhà cửa… Về bản chất những loại ví điện tử này là bất hợp pháp và đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về tội phạm rửa tiền thông qua ví điện tử.

Stablecoin – lợi ít, hại nhiều

Thời gian qua, cộng đồng nhà đầu tư tiền điện tử tại Việt Nam đặc biệt dành sự quan tâm đến hai dự án Coin98 và Antex. Đây là hai dự án có đội ngũ phát triển phần lớn là người Việt Nam. Đặc biệt dự án Antex còn được giới thiệu có sự tham gia của Shark Nguyễn Hòa Bình – một ông lớn trong ngành công nghệ tại Việt Nam.

Thông cáo báo chí của Hệ sinh thái Antex (được đăng tải trên trang web coin68.com – nhận là đối tác của Antex) cho biết, đồng VNDT được sử dụng trong ví điện tiền điện tử – VNDT wallet có thể coi là một ngân hàng số tiên phong trong việc kết nối giữa thị trường crypto và nhu cầu sử dụng tiền điện tử để trao đổi, giao dịch trong đời sống hàng ngày của mọi người.

VNDT là một stablecoin, giá trị 01 VNDT : 01 VND (tiền đồng Việt Nam), được sử dụng cho việc trao đổi giữa các loại crypto có tính thanh khoản cao và đồng fiat (VND). Đồng VNDT được bảo chứng được bảo chứng bởi Ngân lượng, một trong những trung gian thanh toán được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp phép.

Hiện nay, tiền ảo chưa được công nhận tại Việt Nam nên các hành vi phát hành và giao dịch tiền ảo đều bất hợp pháp. Vì thế nhà đầu tư không thể mua trực tiếp các loại tiền ảo như Bitcoin bằng đồng tiền pháp định (Fiat) – Việt Nam đồng.

Nhà đầu tư phải hoán đổi tiền trong ngân hàng sang một loại stablecoin nào đó để mua bán tiền ảo. Và chính vì tiền ảo chưa được công nhận tại Việt Nam cho nên những giao dịch mua bán tiền ảo đang bất hợp pháp.

Do vậy đồng VNDT cũng không được pháp luật công nhận mà chỉ có giá trị trao đổi hay mua bán trong loại ví điện tử phát hành đồng VNDT.

Stablecoin VNDT của hệ sinh thái Antex

Tại nhiều quốc gia, stablecoin được xem là một mối đe dọa đối với đồng tiền pháp định cũng như an ninh tài chính của đất nước đó. Nhược điểm của Stablecoin là phần lớn đều bị chi phối bởi một tổ chức nắm quyền kiểm soát việc phát hành và cung cấp. Điều này giống với cách hoạt động của các ngân hàng hiện có và hoàn toàn đi ngược lại bản chất của tiền điện tử.

Tại Hoa Kỳ, USDT là một stable coin được xem là loại tàn sản kỹ thuật số duy nhất được Quốc hội Hoa Kỳ cho phép.

Nhưng Chính phủ nước này cũng đang đánh giá những rủi ro mà stable coin mang đến cũng như mối nguy hại đối với đến đồng tiền pháp định là USD.

Sức mạnh của một quốc gia được xây dựng bởi nền tảng vững chắc của một hệ thống tiền tệ ổn định cũng như sức mạnh của đồng tiền pháp định. USDT có thể đe dọa trực tiếp đến đồng USD, gián tiếp làm suy yếu sức mạnh của Hoa Kỳ”,

Một số Nghị sĩ của Hoa Kỳ lập luận Stable coin gây rủi ro cho người tiêu dùng và cho nền kinh tế. Đó là những nguy cơ về tội phạm rửa tiền, lũng đoạn tài chính, trốn thuế và đánh cắp tài sản của các nhân, tổ chức.

Tại Việt Nam, những loại stablecoin đang hoạt động trái phép và không được pháp luật công nhận. Stablecoin nếu chỉ dùng để mua bán, trao đổi tiền ảo thì rủi ro nhà đầu tư phải tự chịu.

Nhưng trường hợp stablecoin được dùng để mua bán tài sản vật chất như đất đai, nhà cửa, xe cộ… thì cơ quan Nhà nước cần kiểm tra. Bởi đây là hành vi rất nguy hại cho nền kinh tế như trốn thuế, rửa tiền, làm giảm giá trị của đồng tiền pháp định, lũng đoạn thị trường tài chính.

Lấy ví dụ nếu một người có thể dùng stablecoin để mua nhà chắc chắn họ sẽ không cần đến đồng tiền Việt Nam đồng. Bởi mua nhà, mua xe và thanh toán bởi stable coin sẽ không phải nộp thuế.

Chưa kể nhiều loại tội phạm đang sử dụng tiền ảo, USDT, hoặc một số loại stable coin khác để giao dịch, mua bán để trốn tránh pháp luật”, một vị Luật sư cho hay.

Hệ sinh thái Antex bao gồm cả ví VNDT và đồng VNTD

Ví điện tử đang bị lợi dụng để đánh bạc, lừa đảo

Hiện nay trên cả nước có trên 100 fintech hoạt động, trong đó có 43 trung gian thanh toán đã được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cấp phép.

Tuy nhiên những dự án như Antex hay Coin98 đều có những loại ví điện tử riêng mà trên đó người dùng có thể mua bán, trao đổi tiền ảo, gửi lãi suất tiết kiệm, thanh toán hóa đơn, thậm chí là thế chấp tiền ảo để vay stable coin (USDT, VNDT…) để mua các loại tài sản hữu hình như nhà cửa, xe cộ, đất đai.

Lấy ví dụ, một số ví điện tử VNDT có các chức năng như chức năng của ví điện tiền điện tử – VNDT wallet: V-Pay là chức năng cho phép người dùng ví VNDT có thể sử dụng crypto trong việc giao dịch các hoá đơn tiêu dùng của mình và giao dịch các dịch vụ thiết yếu hàng ngày.

Đây là chức năng đặc biệt đánh dấu sự nhảy vọt về ứng dụng của ví VNDT trong đời sống thực hàng ngày.

Tính năng Crypto Loan – Vay tiền điện tử cho phép sử dụng tiền crypto để vay VNDT trong lúc vẫn muốn giữ crypto. Người dùng có thể vay lên đến 80% giá trị tài sản thế chấp của mình.

Với Crypto Loan, người dùng có thể thế chấp crypto của mình để mua các tài sản vật chất (như: xe cộ, căn hộ, v.v.) và với một khoản lãi suất nhất định dưới sự quản lý an toàn của cổng thanh toán VNDT”, sách trắng Antex ghi.

Nhiều đường dây đánh bạc đang sử dụng ví điện tử hoặc tiền ảo để rửa tiền

Theo quy định của pháp luật, Ví điện tử của một tổ chức phải hợp pháp và có quyết định thành lập, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đầu tư hoặc các giấy tờ khác theo quy định của pháp luật.

Ví điện tử phải được liên kết với tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam hoặc thẻ ghi nợ (có gắn với tài khoản tnanh toán bằng đồng Việt Nam) của khách hàng mở tại ngân hàng liên kết.

Pháp luật cũng nghiêm cấm sử dụng ví điện tử để thực hiện các giao dịch cho mục đích rửa tiền, tài trợ khủng bố, lừa đảo và các hành vi vi phạm pháp luật khác (trong đó có phát hành, trao đổi và mua bán tiền ảo)…

Tổ chức cung ứng dịch vụ ví điện tử không được phép cấp tín dụng cho khách hàng sử dụng ví điện tử hoặc trả lãi trên số dư và bất kỳ hành động nào có thể làm tăng giá trị tiền tệ trên ví điện tử so với giá trị tiền khách hàng nạp vào ví điện tử.

Nếu đối chiếu với quy định của pháp luật thì những loại ví điện tử của một số dự án tiền ảo đang hoạt động trái pháp luật nhưng lại có những chức năng tương tự như một loại ví điện tử hợp pháp. Điều này đặt ra bài toán quản lý cho các cơ quan chức năng.

Trước mắt, Ngân hàng Nhà nước đã tỏ ra lo ngại khi liên tiếp phát hiện các vụ đánh bạc liên quan đến ví điện tử. Điểm chung để tham gia các đường dây đánh bạc trên là người chơi phải nạp tiền mua tiền ảo bằng các phương thức như nạp thẻ viễn thông hoặc thông qua ví điện tử.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, mặc dù mang lại rất nhiều tiện ích, song ví điện tử cũng đang có dấu hiệu bị lợi dụng cho các hoạt động bất hợp pháp (đánh bạc online, cá độ bóng đá, lừa đảo chiếm đoạt tài sản…).

Chính vì vậy, Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu sửa Luật Phòng chống rửa tiền năm 2012 theo hướng bổ sung 4 nhóm đối tượng rủi ro cao vào diện bắt buộc báo cáo, trong đó có trung gian thanh toán.

* Tiền ảo, tài sản ảo chưa được pháp luật Việt Nam công nhận.

Quảng Dương
Link gốc