Tổng thống Donald Trump gây tranh cãi với nhận định NATO chỉ là hổ giấy

Đáng chú ý,Donald Trump từng nhiều lần đưa ra những phát biểu gây tranh cãi, trong đó có quan điểm cho rằng NATO chỉ là một "con hổ giấy" - một tổ chức có vẻ ngoài mạnh mẽ nhưng thiếu thực chất về sức mạnh và tính hiệu quả.

Phát biểu này ngay lập tức gây ra làn sóng phản ứng trái chiều từ các nhà lãnh đạo châu Âu, giới học giả cũng như các chuyên gia quân sự.

Để hiểu rõ hơn về nhận định trên, cần đặt nó trong bối cảnh chính sách đối ngoại "Nước Mỹ trên hết" (America First) mà ông Trump theo đuổi trong suốt nhiệm kỳ của mình.

Trước hết, cần khẳng định rằng NATO là liên minh quân sự lớn nhất thế giới, được thành lập năm 1949 với mục tiêu chính là bảo đảm an ninh tập thể cho các quốc gia thành viên.

Điều 5 của hiệp ước - nguyên tắc "một người vì mọi người, mọi người vì một người" - chính là nền tảng cốt lõi làm nên sức mạnh của NATO.

Tuy nhiên, theo ông Trump, vấn đề nằm ở chỗ nhiều quốc gia thành viên không đóng góp đủ ngân sách quốc phòng theo cam kết, khiến gánh nặng tài chính đè lên vai Hoa Kỳ.

Tổng thống Trump có những phát ngôn tranh cãi về NATO

Trong nhiều bài phát biểu và trên các nền tảng truyền thông, ông Trump đã chỉ trích các đồng minh châu Âu "dựa dẫm" vào Mỹ về an ninh, trong khi lại không chịu chia sẻ trách nhiệm.

Ông từng nhấn mạnh rằng nếu các nước không tăng chi tiêu quốc phòng lên mức tối thiểu 2% GDP như đã cam kết, thì NATO sẽ trở thành một liên minh "mất cân đối" và kém hiệu quả.

Quan điểm này phản ánh một góc nhìn mang tính thực dụng: sức mạnh của một liên minh không chỉ đến từ danh nghĩa mà còn phụ thuộc vào năng lực thực tế và sự đóng góp công bằng của các thành viên.

Trong trường hợp này, ông Trump muốn gửi đi thông điệp rằng nếu không có sự cải tổ, NATO có nguy cơ trở thành một tổ chức hình thức - tức là “Con hổ giấy" đúng như cách ông mô tả.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia phản bác lập luận này.

Họ cho rằng NATO vẫn là một trụ cột quan trọng trong cấu trúc an ninh toàn cầu, đặc biệt trong việc răn đe các mối đe dọa từ bên ngoài.

Thực tế cho thấy NATO đã đóng vai trò then chốt trong nhiều chiến dịch quân sự và gìn giữ hòa bình, từ Afghanistan đến khu vực Balkan.

Ngoài ra, việc đánh giá NATO chỉ dựa trên mức đóng góp tài chính có thể là một cách nhìn phiến diện.

Nhiều quốc gia tuy không đạt mức chi tiêu 2% GDP nhưng vẫn đóng góp đáng kể về mặt nhân lực, cơ sở hạ tầng và hỗ trợ chiến lược.

Sự đa dạng trong đóng góp chính là một trong những yếu tố giúp NATO duy trì tính linh hoạt và khả năng thích ứng.

Một điểm đáng chú ý khác là phát biểu của ông Trump cũng mang yếu tố gây áp lực chính trị.

Bằng cách sử dụng những từ ngữ mạnh mẽ như "con hổ giấy", ông đã buộc các đồng minh phải xem xét lại vai trò và trách nhiệm của mình trong liên minh.

Trên thực tế, sau những chỉ trích này, nhiều quốc gia NATO đã bắt đầu tăng chi tiêu quốc phòng, cho thấy tác động nhất định từ lập trường của ông Trump.

Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng tiềm ẩn rủi ro.

Việc công khai chỉ trích NATO có thể làm suy giảm niềm tin giữa các đồng minh, tạo ra những rạn nứt trong nội bộ liên minh.

Trong bối cảnh các thách thức an ninh ngày càng phức tạp - từ xung đột khu vực đến các mối đe dọa phi truyền thống như khủng bố và chiến tranh mạng - sự đoàn kết là yếu tố then chốt để NATO duy trì hiệu quả hoạt động.

Từ góc độ truyền thông, phát biểu của ông Trump có thể được xem là một chiến lược gây chú ý, nhằm định hình lại vai trò của Mỹ trên trường quốc tế. Ông không chỉ đặt câu hỏi về hiệu quả của NATO mà còn gián tiếp thúc đẩy một cuộc tranh luận rộng lớn hơn về tương lai của các liên minh quân sự trong thế kỷ 21.