Tàu chở dầu của Nga tiến về Cuba giữa sức ép phong tỏa của Mỹ

Tàu chở dầu treo cờ Nga trên hành trình vượt Đại Tây Dương, trong bối cảnh căng thẳng năng lượng liên quan Cuba.

Một tàu chở dầu treo cờ Nga, thuộc sở hữu nhà nước, đang vượt Đại Tây Dương mang theo khoảng 730.000–750.000 thùng dầu thô, được cho là hướng đến cảng Matanzas của Cuba. Theo dữ liệu theo dõi hàng hải, con tàu rời cảng Primorsk (Nga) từ ngày 8/3 và dự kiến cập bến vào khoảng cuối tháng 3, trong bối cảnh quốc đảo này đang đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng và mất điện trên diện rộng.

Diễn biến này xảy ra sau khi chính quyền Donald Trump gia tăng áp lực kinh tế lên Havana, bao gồm việc cắt nguồn cung dầu từ Venezuela, gây sức ép với các quốc gia khác và mới đây ban hành hướng dẫn cấm Cuba tiếp nhận dầu từ Nga. Động thái này được xem là một phần trong chiến lược siết chặt năng lượng nhằm buộc Cuba nhượng bộ trong các vấn đề chính trị và kinh tế.

Trong khi đó, Điện Kremlin cho biết đang thảo luận các phương án hỗ trợ Cuba. Người phát ngôn Dmitry Peskov khẳng định Nga “duy trì liên lạc thường xuyên với lãnh đạo Cuba” và đang xem xét các biện pháp giúp đỡ quốc gia này vượt qua tình thế khó khăn. Tuy nhiên, Moscow chưa xác nhận trực tiếp việc liên quan đến tàu chở dầu nói trên.

Bên cạnh đó, một tàu khác treo cờ Hong Kong, chở khoảng 190.000 thùng nhiên liệu Nga, cũng đang di chuyển trên Đại Tây Dương với lộ trình bất thường. Ban đầu con tàu được cho là hướng tới Cuba, song sau các cảnh báo mới từ phía Mỹ, điểm đến được điều chỉnh sang Venezuela.

Cuộc khủng hoảng năng lượng tại Cuba đang trở nên nghiêm trọng khi quốc gia này cần khoảng 100.000 thùng dầu mỗi ngày nhưng chỉ tự sản xuất được khoảng 40.000 thùng. Kể từ đầu năm, nguồn cung từ Venezuela và Mexico bị gián đoạn, trong khi Nga chỉ cung cấp khoảng 7.000 thùng/ngày, khiến khoảng trống năng lượng ngày càng lớn.

Tình trạng mất điện diễn ra thường xuyên tại Cuba.

Trong bối cảnh đó, việc Nga có tiếp tục hỗ trợ Cuba hay không mang ý nghĩa vượt ra ngoài vấn đề năng lượng. Các chuyên gia nhận định đây còn là phép thử đối với cam kết của Moscow với các đồng minh truyền thống, đặc biệt khi ảnh hưởng của Nga tại khu vực Mỹ Latinh đang suy giảm sau những biến động tại Venezuela và Trung Đông.

Quan hệ giữa Nga và Cuba vốn có lịch sử lâu dài từ thời Chiến tranh Lạnh, khi hai nước trở thành đối tác chiến lược đối trọng với Mỹ. Đỉnh điểm là Khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1962, đưa thế giới tới bờ vực chiến tranh hạt nhân. Sau khi Liên Xô tan rã, sự hỗ trợ suy giảm khiến Cuba rơi vào khủng hoảng kinh tế kéo dài, và đến nay vẫn chưa hoàn toàn phục hồi.

Những năm gần đây, Tổng thống Vladimir Putin đã nỗ lực khôi phục quan hệ với Havana thông qua xóa nợ, hợp tác năng lượng và quân sự. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, bất kỳ động thái nào đưa dầu tới Cuba đều có thể làm gia tăng căng thẳng trực tiếp với Washington.

Giới quan sát cho rằng, việc các tàu dầu Nga tiếp tục tiến về Cuba không chỉ là câu chuyện cứu trợ năng lượng mà còn là tín hiệu chiến lược, thể hiện mức độ sẵn sàng của Moscow trong việc đối đầu hoặc thăm dò giới hạn của Mỹ trong khu vực.