Nâng vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu

25/04/2026 10:13 daidoanket.vn

 

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái định hình mạnh mẽ, Diễn đàn “Kết nối FDI - FDI Connect 2026” với chủ đề “Hướng tới chuỗi cung ứng toàn cầu bền vững” không chỉ là một sự kiện xúc tiến đầu tư thông thường mà còn được nhìn nhận như một “bàn tròn chiến lược” để Việt Nam khẳng định vị thế mới trong cuộc đua thu hút dòng vốn chất lượng cao.

Toàn cảnh diễn đàn. Ảnh: H.H.

Toàn cảnh diễn đàn. Ảnh: H.H.

Chiều ngày 24/4/2026, tại Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh, Diễn đàn “Kết nối FDI - FDI Connect 2026” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức thu hút khoảng 600 đại biểu là lãnh đạo bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp Việt Nam và các tổ chức quốc tế.

Không gian đối thoại chiến lược cho làn sóng FDI thế hệ mới

Phát biểu tại diễn đàn, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh, việc lựa chọn Bắc Ninh – một trong những “thủ phủ công nghiệp” của cả nước làm nơi tổ chức sự kiện mang ý nghĩa biểu tượng rõ nét cho tinh thần hợp tác thực chất, lấy doanh nghiệp làm trung tâm.

Theo ông Hồ Sỹ Hùng, diễn đàn không chỉ dừng lại ở kết nối đầu tư mà còn là không gian đối thoại chiến lược, nơi các chủ thể của nền kinh tế cùng chia sẻ tầm nhìn, kết nối nguồn lực và định hình tương lai của chuỗi cung ứng. Đây cũng là thông điệp khẳng định Việt Nam sẵn sàng đón nhận làn sóng đầu tư mới, đồng hành cùng doanh nghiệp và tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất toàn cầu.

Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng. Ảnh: Vũ Hà.

Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng. Ảnh: Vũ Hà.

Trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng, yếu tố cạnh tranh không còn nằm ở chi phí thấp mà chuyển sang khả năng thích ứng, tính minh bạch và phát triển bền vững. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho Việt Nam phải nâng cấp hệ sinh thái đầu tư, đặc biệt là năng lực nội sinh của doanh nghiệp trong nước.

“Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn quốc tế. Nhưng để thu hút FDI thế hệ mới, cần nâng cao năng lực nội sinh, nhất là doanh nghiệp nội địa để có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị”, ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.

Ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch VCCI cho rằng, Việt Nam cần chuyển từ tư duy “tham gia” sang “nâng cao vị thế” trong chuỗi giá trị. Doanh nghiệp nội cần từng bước làm chủ công nghệ, tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao như nghiên cứu, thiết kế và đổi mới sáng tạo.

Ở góc độ địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn cho biết, khu vực FDI hiện đóng vai trò chủ lực trong tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Với hơn 3.500 dự án đến từ 46 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng ký vượt 49 tỷ USD, Bắc Ninh đang nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư nước ngoài.

Riêng năm 2025, địa phương này hút 5,73 tỷ USD vốn FDI, đứng thứ hai toàn quốc; quý I/2026 tiếp tục đạt 1,2 tỷ USD, cho thấy sức hút chưa hề suy giảm. Đáng chú ý, hàng loạt tập đoàn công nghệ lớn như Samsung, Foxconn, Amkor… không chỉ đầu tư mà còn liên tục mở rộng quy mô sản xuất tại đây.

Theo lãnh đạo tỉnh, những con số này là minh chứng rõ nét cho môi trường đầu tư ổn định, hiệu quả. Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, Bắc Ninh sẽ chuyển mạnh sang thu hút có chọn lọc, ưu tiên chất lượng, hiệu quả và tính bền vững thay vì chạy theo số lượng.

Tỉnh đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, đồng thời hướng tới vị thế trung tâm công nghiệp điện tử, bán dẫn hàng đầu Việt Nam. Xa hơn, đến năm 2050, Bắc Ninh kỳ vọng trở thành đô thị xanh, văn minh, mang bản sắc Kinh Bắc và đáng sống trong khu vực châu Á.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bắc Ninh đang đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng chiến lược, từ giao thông liên vùng, khu công nghiệp thế hệ mới đến logistics và hạ tầng số; đồng thời nghiên cứu xây dựng khu thương mại tự do. Cơ chế “luồng xanh” trong xử lý thủ tục đầu tư tiếp tục được duy trì nhằm rút ngắn thời gian, tăng tính minh bạch cho doanh nghiệp.

Các diễn giả tham gia thảo luận. Ảnh: V.H.

Các diễn giả tham gia thảo luận. Ảnh: V.H.

“Nút thắt” liên kết và bài toán nâng cấp doanh nghiệp nội

Dù được đánh giá là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI, Việt Nam vẫn đối mặt với một thực tế: mức độ liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước còn hạn chế. Tỷ lệ nội địa hóa ở nhiều ngành chưa cao, số doanh nghiệp Việt đủ năng lực trở thành nhà cung ứng cấp 1 vẫn còn khiêm tốn.

Tại diễn đàn, nhiều ý kiến cho rằng đây chính là “điểm nghẽn” cần tháo gỡ nếu Việt Nam muốn nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Thay vì chỉ dừng ở lắp ráp, doanh nghiệp nội cần tiến tới làm chủ công nghệ, tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao như nghiên cứu, thiết kế và đổi mới sáng tạo.

Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh, Việt Nam cần chuyển từ tư duy thu hút FDI theo số lượng sang chất lượng, đồng thời xây dựng nền tảng đầu tư mang tính chiến lược quốc gia. Bên cạnh đó, cải cách thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đảm bảo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định là những yếu tố then chốt trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.

Ở góc độ nhà đầu tư quốc tế, ông Kim In Woo - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham) cho rằng môi trường đầu tư hiện nay đã thay đổi đáng kể. Doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến chi phí mà còn chú trọng năng lực công nghệ, chất lượng nhân lực, khả năng kết nối và tính ổn định của chính sách.

Theo số liệu được chia sẻ, năm 2025 kim ngạch thương mại Việt Nam - Hàn Quốc đạt 94,5 tỷ USD và hướng tới mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030. Tổng vốn đầu tư lũy kế của Hàn Quốc tại Việt Nam đạt hơn 95 tỷ USD với hơn 10.400 dự án.

Trong bức tranh đó, Bắc Ninh giữ vai trò là một trong những cứ điểm sản xuất quan trọng, đặc biệt trong ngành điện tử và công nghệ cao.

Tuy nhiên, ông Kim In Woo cũng lưu ý, nếu chỉ dừng ở gia công, lắp ráp, Việt Nam sẽ khó duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn. Thay vào đó, cần nâng cao năng lực sản xuất, quản lý chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Doanh nghiệp cần một môi trường pháp lý ổn định, có thể dự báo trong dài hạn, thay vì chỉ dựa vào ưu đãi ngắn hạn.

Ở góc độ doanh nghiệp Việt, ông Nguyễn Trung Kiên - Tổng giám đốc CNCTech cho rằng, trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng, doanh nghiệp Việt khó bứt phá nếu tiếp tục phát triển rời rạc, chỉ dừng ở gia công. Theo ông, “công thức” để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu là xây dựng hệ sinh thái tích hợp thay vì đi riêng lẻ.

Cụ thể, doanh nghiệp cần phát triển đồng thời 3 trụ cột. Thứ nhất, nâng cấp sản xuất theo hướng công nghệ cao, chủ động tham gia các khâu giá trị gia tăng thay vì phụ thuộc đối tác. Thứ hai, phát triển hạ tầng xanh như một cam kết dài hạn, đáp ứng tiêu chuẩn bền vững ngày càng khắt khe của nhà đầu tư quốc tế. Thứ ba, coi logistics là “huyết mạch”, giúp tối ưu chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Khi hội tụ đủ ba yếu tố này, doanh nghiệp Việt không chỉ là nhà cung ứng, mà có thể trở thành “điểm chạm” tin cậy, từng bước khẳng định vai trò trong hệ sinh thái công nghiệp toàn cầu.

Hồ Hương

Link gốc