Mục tiêu mới của Ngân hàng Trung Ương Châu Âu trên thực tế có ý nghĩa gì?

19/07/2021 09:26:00 Đặng Hồng Đức/The Economist
Lạm phát trung bình hàng năm ở khu vực đồng Euro kể từ năm 2013 chỉ là 0,9% so với 1,9% ở Mỹ, mặc dù lãi suất dưới 0 và Ngân hàng Trung ương Châu Âu đã mua trái phiếu chính phủ và công ty trong nhiều năm để cố gắng thúc đẩy nền kinh tế.

Trong phần lớn thời gian tồn tại 23 năm của mình, Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) đã có mục tiêu mù mờ về lạm phát là "thấp hơn nhưng gần 2%".

Không ai biết chính xác điều đó có nghĩa là gì, nhưng có sự nhất trí giữa các nhà kinh tế là ngân hàng đang nhắm tới mức lạm phát trong khoảng từ 1,7-1,9%.

Trong bất kỳ trường hợp nào, lạm phát ở mức thấp dai dẳng như vậy sẽ khiến đặt ra câu hỏi gần như mang tính học thuật.

Lạm phát trung bình hàng năm ở khu vực đồng Euro kể từ năm 2013 chỉ là 0,9% so với 1,9% ở Mỹ, mặc dù lãi suất dưới 0 và Ngân hàng Trung ương Châu Âu đã mua trái phiếu chính phủ và công ty trong nhiều năm để cố gắng thúc đẩy nền kinh tế.

Cuộc đấu tranh của ngân hàng để đạt được mục tiêu của mình đã thúc đẩy một số tìm kiếm mang tính lý tưởng.

Năm ngoái, Christine Lagarde, chủ tịch của Ngân hàng Trung ương Châu Âu, đã đưa ra đánh giá về chiến lược của mình, tổ chức các sự kiện “lắng nghe” và nghiền ngẫm các bài báo học thuật. Kết luận của nó đã được công bố vào ngày 8 tháng 7.

Cuối cùng, ngân hàng có kế hoạch đưa tác động của biến đổi khí hậu vào các mô hình của mình và có khả năng phản ánh những cân nhắc về khí hậu trong các hoạt động mua bán tài sản.

Họ cũng có ý định xem xét đến chi phí sở hữu một ngôi nhà khi nghiên cứu lạm phát (trái ngược với thực tế ở các quốc gia giàu có khác, điều này không được bao gồm trong thước đo giá tiêu dùng của khu vực đồng Euro).

Và nó đã công bố một mục tiêu lạm phát cân đối mới, là 2%.

Việc đưa ra các mục tiêu rõ ràng hơn được hoan nghênh và có thể tránh được những lo ngại rằng Ngân hàng Trung ương Châu Âu sẽ tăng lãi suất trước khi sự phục hồi kinh tế bắt đầu vững chắc, như đã từng làm trong năm 2008 và 2011.

Bà Lagarde lưu ý vào ngày 8 tháng 7 rằng sự thay đổi đã giành được sự ủng hộ nhất trí từ 25 thành viên mạnh trong hội đồng quản trị của ngân hàng.

Nhưng việc tìm hiểu ý nghĩa của nó đối với chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Châu Âu có thể gây tranh cãi nhiều hơn.

Đầu tiên, chiến lược này dường như có ý nghĩa khác nhau đối với các thước đo đánh giá khác nhau.

Jens Weidmann, thuộc nhóm diều hâu là người đứng đầu của ngân hàng Bundesbank và là thành viên của hội đồng quản trị của Ngân hàng Trung ương Châu Âu, đã thất vọng khi chỉ ra rằng mặc dù lạm phát có thể tạm thời đi chệch khỏi mục tiêu, nhưng Ngân hàng Trung ương Châu Âu sẽ không có mục đích vượt quá nó.

Điều đó trái ngược với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), gần đây cũng đã sửa đổi mục tiêu của mình. Họ có kế hoạch đặt mục tiêu lạm phát trung bình là 2%, chấp nhận một khoảng thời gian tăng vọt để bù đắp cho những thiếu hụt trong quá khứ.

Nhưng Olli Rehn, thuộc nhóm bồ câu là thống đốc ngân hàng trung ương Phần Lan, cho biết vào ngày 9 tháng 7 rằng ông mong đợi phản ứng của Ngân hàng Trung ương Châu Âu đối với một cú sốc sẽ khá giống với phản ứng của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

Các quan điểm khác nhau có thể giải thích lý do tại sao, mặc dù bà Lagarde đã hứa rằng cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo của ngân hàng vào ngày 22 tháng 7 sẽ làm rõ mục tiêu mới có ý nghĩa gì đối với chính sách, một số nhà phân tích đang mong đợi những thay đổi lớn. (Ngân hàng Trung ương Châu Âu hiện đang mua 80 tỷ Euro, tương đương 95 tỷ đô la, trái phiếu chính phủ và công ty mỗi tháng.)

Các nhà kinh tế tại ngân hàng Barclays, cho rằng việc xem xét sẽ không ảnh hưởng đến con đường ngắn hạn cho chính sách tiền tệ và rằng Ngân hàng Trung ương Châu Âu sẽ tiếp tục hỗ trợ khu vực đồng Euro bằng cách mua trái phiếu.

Các nhà phân tích tại Morgan Stanley, một ngân hàng khác, dự đoán rằng Ngân hàng Trung ương Châu Âu có thể đưa ra thông báo loại bỏ dần kế hoạch mua tài sản liên quan đến đại dịch, nhưng thay vào đó, theo đuổi một chương trình mua từ trước đó.

Nếu không diễn ra những thay đổi lớn, thật khó để thấy làm thế nào Ngân hàng Trung ương Châu Âu có thể thực hiện tốt hơn công việc để đạt được mục tiêu của mình.

Vào tháng 6, một loạt các nhà dự báo kinh tế, bao gồm cả các nhà dự báo tại ngân hàng trung ương, dự báo lạm phát sẽ nằm trong vùng 1,4-1,5% vào năm 2023.

Nếu muốn thuyết phục thành công các nhà đầu tư và hộ gia đình rằng điều đó có nghĩa là tốt cho kinh doanh, thì ngân hàng sẽ phải giải thích lý do tại sao khi thậm chí đã không thể đạt được mục tiêu cũ của mình rồi lại đột nhiên có thể đạt được mục tiêu mới.

Đặng Hồng Đức/The Economist