Luật Thủ đô sửa đổi có tạo ra cú hích thể chế cho Hà Nội?

29/03/2026 08:48 vietmy.net.vn

Luật Thủ đô sửa đổi: Mở đường cho cơ chế vượt trội

Ngày 27/3, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức tọa đàm “Luật Thủ đô (sửa đổi): Động lực thể chế cho Hà Nội bứt phá”, tập trung phân tích các nội dung trọng tâm của dự thảo Luật vừa được Chính phủ trình Quốc hội.

Theo các đại biểu, việc sửa đổi Luật Thủ đô diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đứng trước yêu cầu phát triển mới, đòi hỏi một khuôn khổ thể chế đủ mạnh, linh hoạt và dài hạn.

Hà Nội không chỉ là trung tâm chính trị – hành chính quốc gia mà còn là đầu tàu kinh tế, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước. Sau hơn một thập kỷ thực hiện Luật Thủ đô, nhiều điểm nghẽn về hạ tầng, quản lý và nguồn lực đã bộc lộ, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải điều chỉnh chính sách.

 

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu kết luận tại Hội nghị. Ảnh: VGP/KL

 

Phân quyền mạnh mẽ: Điều kiện tạo đột phá

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là định hướng phân quyền toàn diện cho Hà Nội. Theo Bộ Tư pháp, dự thảo Luật dự kiến phân cấp 192 thẩm quyền từ Trung ương, trong đó có 141 thẩm quyền mới.

Cơ chế này được kỳ vọng sẽ chuyển đổi vai trò của Hà Nội từ “thực thi chính sách” sang “chủ động xây dựng và dẫn dắt chính sách”.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát quyền lực đi kèm. Nguyên tắc “sáu rõ” – gồm rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ thời gian, rõ sản phẩm và rõ hiệu quả – được xem là điều kiện cần để bảo đảm phân quyền hiệu quả, minh bạch và có trách nhiệm giải trình.

Nguồn lực khổng lồ và 5 công cụ chiến lược

Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, Hà Nội cần huy động nguồn lực rất lớn trong dài hạn. Giai đoạn 2026–2030, nhu cầu vốn ước tính khoảng 5 triệu tỷ đồng, trong đó phần lớn đến từ xã hội hóa.

Dự thảo Luật trao cho thành phố 5 công cụ trọng yếu gồm: tài chính, thể chế, hợp tác công – tư (PPP), nguồn lực và dữ liệu. Đây được xem là nền tảng giúp Hà Nội triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số và kinh tế số.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Dự thảo Luật cũng mở ra cơ chế để Hà Nội tiên phong trong phát triển kinh tế tri thức và công nghệ cao.

Các mô hình mới như quỹ đầu tư mạo hiểm, mạng lưới doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, hay việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị được xác định là hướng đi chiến lược.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Hà Nội đang xây dựng hệ thống quản trị dựa trên dữ liệu với các nền tảng như Data Lake, kết nối liên thông dữ liệu, đặc biệt trong lĩnh vực y tế và dịch vụ công.

Thu hút nhân lực chất lượng cao

Một điểm nhấn quan trọng khác là cơ chế thu hút và trọng dụng nhân tài. Dự thảo Luật cho phép Hà Nội chủ động hơn trong xây dựng chính sách nhân lực, từ tuyển dụng, đánh giá đến đãi ngộ.

Các chính sách về thu nhập, môi trường làm việc và cơ hội phát triển được kỳ vọng sẽ giúp Thủ đô trở thành trung tâm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trong khu vực.

“Kiềng ba chân” thể chế cho phát triển dài hạn

Theo các chuyên gia, Luật Thủ đô (sửa đổi) cùng với Nghị quyết của Bộ Chính trị và Quy hoạch Thủ đô tạo thành “kiềng ba chân” thể chế, bảo đảm sự thống nhất từ định hướng đến triển khai.

Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn nằm ở năng lực thực thi của chính quyền và sự phối hợp giữa các cấp, các ngành.

Kỳ vọng cú hích phát triển mới

Với hàng loạt cơ chế đặc thù về phân quyền, thí điểm chính sách, phát triển khoa học – công nghệ và chuyển đổi số, Luật Thủ đô (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt trong phát triển của Hà Nội.

Việc mở rộng quyền hạn đi đôi với trách nhiệm giải trình được xem là nền tảng để Thủ đô phát huy vai trò đầu tàu, trung tâm đổi mới sáng tạo và cực tăng trưởng của cả nước trong giai đoạn tới.

Link gốc