Loạt dự án ở Hà Nội bị chỉ ra vi phạm sau thanh tra, có nơi vào diện xem xét điều tra

Ngày 20/4, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt ký thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý, sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Theo kết luận, trong giai đoạn 2011–2022, Thành ủy, Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đã quan tâm ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, điều hành, quy định cụ thể hóa pháp luật; tiến hành kiểm tra, đôn đốc nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng, quản lý trật tự xây dựng; triển khai thực hiện Nghị quyết số 73/NQ-CP ngày 23/9/2019 và Nghị quyết số 116/NQ-CP ngày 06/12/2019 của Chính phủ; kịp thời giải quyết khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ nhiều dự án trên địa bàn, qua đó tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, tăng nguồn thu ngân sách, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, cải thiện đời sống nhân dân, góp phần vào sự phát triển chung của Thủ đô. Tuy nhiên, qua thanh tra cho thấy vẫn còn một số hạn chế, thiếu sót, vi phạm.

Dự án Usilk City nhiều năm vẫn chưa thể bàn giao căn hộ. Ảnh: VNN

Kiến nghị xử lý tại các dự án khu đô thị, nhà ở

Qua thanh tra 23 dự án khu đô thị, nhà ở tại Hà Nội theo kế hoạch, Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều vi phạm, thiếu sót.

Đối với 23 dự án thanh tra trực tiếp, Thanh tra Chính phủ kiến nghị chấn chỉnh, rút kinh nghiệm trong công tác tham mưu, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư; bảo đảm các dự án được chấp thuận phù hợp với quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất và có trong chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt; có quy mô dân số phù hợp với điều kiện hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật; bố trí đủ diện tích sử dụng chung như cây xanh, bãi đỗ xe, sinh hoạt cộng đồng; đồng thời xử lý nghiêm các cơ quan, tổ chức, cá nhân có vi phạm.

Đối với một số dự án không qua đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư, đấu giá quyền sử dụng đất, Thanh tra Chính phủ cho biết các dự án này đến thời điểm thanh tra đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, chủ đầu tư đã thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất với Nhà nước và đã chuyển nhượng nhà, đất cho khách hàng. Hầu hết các dự án này được thực hiện trước thời điểm Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực.

Để bảo đảm quyền lợi người mua nhà, ổn định an ninh trật tự, tránh phát sinh khiếu kiện phức tạp, Thanh tra Chính phủ đề nghị Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội rà soát thủ tục pháp lý của các dự án, việc xác định tiền sử dụng đất, giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất và các nghĩa vụ tài chính liên quan; có biện pháp xử lý theo quy định, bảo đảm tính đúng, tính đủ, không để thất thu ngân sách Nhà nước. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan điều tra xử lý theo quy định.

Cụ thể, đối với khu đất đấu giá tại vị trí đất TQ5 (gồm TQ5 (1) và TQ5 (2)) thị trấn Trâu Quỳ, huyện Gia Lâm (cũ), Thanh tra Chính phủ kiến nghị rà soát, xác định tiền bảo vệ, phát triển đất trồng lúa khi giao đất cho các chủ đầu tư; đồng thời khẩn trương triển khai dự án nhà ở xã hội tập trung tại xã Gia Lâm nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn.

Đối với các dự án Khu nhà ở thấp tầng Nam Thanh; Khu hỗn hợp nhà ở, thương mại và văn phòng số 83 phố Hào Nam; và dự án nhà ở thấp tầng tại các ô đất từ TT14 đến TT19, kiến nghị kiểm tra, xử lý vi phạm về trật tự xây dựng theo thẩm quyền.

Đối với dự án Trung tâm thương mại, dịch vụ tổng hợp và nhà ở cao tầng tại xã Tứ Hiệp, huyện Thanh Trì (cũ), kiến nghị chỉ đạo chủ đầu tư thực hiện thỏa thuận nhận chuyển nhượng đất với các hộ dân trong phạm vi dự án (giai đoạn 2); trường hợp chậm tiến độ thì lập hồ sơ xử lý theo quy định.

Đối với dự án Tòa nhà hỗn hợp Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội, kiến nghị xác định bổ sung tiền thuê đất đối với phần diện tích tầng hầm và phần diện tích sàn xây dựng ngoài chỉ giới.

Đối với dự án Trung tâm thương mại, văn phòng và nhà ở cao cấp Hồ Gươm Plaza, kiến nghị hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh cơ cấu căn hộ; xem xét đối trừ khoản tiền thuê đất hơn 19,8 tỷ đồng đã nộp; rà soát diện tích đất nằm trong chỉ giới đường đỏ và hạ tầng kỹ thuật để bàn giao theo quy định.

Đối với dự án Làng Việt kiều châu Âu, kiến nghị điều chỉnh diện tích tại hợp đồng thuê đất; thu hồi diện tích đất công viên cây xanh đã ký không đúng quy định; rà soát phần diện tích đất ở tăng thêm để tính tiền sử dụng đất theo quy định.

Đối với dự án Khu nhà ở Phú Mỹ, yêu cầu hoàn thiện, nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy; hoàn thành hạ tầng kỹ thuật để bàn giao cho địa phương quản lý.

Đối với dự án Khu đô thị Văn Khê mở rộng, kiến nghị rà soát, điều chỉnh diện tích đất theo quy hoạch; xác định lại tiền sử dụng đất, trong đó xem xét giảm trừ một số khoản chi phí không đúng quy định với số tiền 11,57 tỷ đồng.

Chuyển hồ sơ dự án Usilk City tới Bộ Công an

Về xử lý trách nhiệm, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền; đồng thời chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan kiểm điểm tổ chức, cá nhân để xảy ra vi phạm.

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ vụ việc liên quan đến dự án Khu đô thị Văn Khê mở rộng (Usilk City) do Công ty cổ phần Sông Đà Thăng Long làm chủ đầu tư sang Bộ Công an để xem xét, điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.

Theo kết luận, dự án được giao cho chủ đầu tư khi không bảo đảm năng lực tài chính theo quy định. Chủ đầu tư đã ký các hợp đồng chuyển nhượng, bán nhà ở, vay vốn, phát hành trái phiếu… thu về tổng số tiền 8.456 tỷ đồng nhưng sử dụng 5.302 tỷ đồng cho các mục đích khác, dẫn đến thiếu vốn, chậm tiến độ, chưa bàn giao được hơn 750 căn hộ, phát sinh khiếu kiện, gây lãng phí đất đai. Thanh tra Chính phủ cho rằng cần chuyển cơ quan điều tra để xem xét, xử lý theo quy định.