Lần đầu tiên ghép đa tạng domino tại Việt Nam: Kỳ tích từ một nghĩa cử hiến tạng

Bệnh nhân phục hồi sau ca đại phẫu. BVCC

Lần đầu tiên tại Việt Nam, các bác sĩ thực hiện thành công kỹ thuật ghép đa tạng kết hợp ghép gan domino – một bước tiến quan trọng trong y học ghép tạng, mở ra thêm cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân nặng.

Ngày 19/3, Bộ Y tế cho biết, các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vừa thực hiện thành công ca ghép đa tạng domino đầu tiên tại Việt Nam, đánh dấu bước phát triển vượt bậc trong lĩnh vực ghép tạng.

Nguồn tạng được hiến từ một phụ nữ 42 tuổi không qua khỏi sau tai nạn giao thông. Sau khi được xác định chết não theo quy trình nghiêm ngặt, gia đình đã đồng ý hiến tạng – một quyết định mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, giúp cứu sống nhiều người bệnh đang trong tình trạng nguy kịch.

Từ người hiến, các bác sĩ đã lấy được tim, gan, hai thận và một số mô để ghép cho các bệnh nhân. Đáng chú ý, một trường hợp bệnh nhân nam 53 tuổi mắc bệnh amyloidosis di truyền – một bệnh lý hiếm gặp gây tổn thương đa cơ quan – đã được chỉ định ghép đồng thời tim và gan.

Ca phẫu thuật phức tạp này được thực hiện trong ngày 13/3 với sự phối hợp của nhiều ê-kíp chuyên sâu. Sau khoảng 7 giờ, tim ghép đã đập trở lại ngay trên bàn mổ, gan ghép hoạt động tốt. Người bệnh được rút nội khí quản sau 12 giờ và phục hồi tích cực trong những ngày tiếp theo.

Điểm đặc biệt của ca ghép không chỉ nằm ở kỹ thuật ghép tim – gan đồng thời, mà còn ở việc tận dụng lá gan của chính bệnh nhân mắc amyloidosis để ghép cho một bệnh nhân khác. Dù mang đột biến gây bệnh, lá gan này vẫn có chức năng gần như bình thường và được sử dụng để ghép cho một bệnh nhân 64 tuổi bị ung thư gan trên nền xơ gan, mở ra cơ hội sống mới.

Đây chính là kỹ thuật ghép gan domino – phương pháp đã được áp dụng tại nhiều nước từ năm 1995 nhưng lần đầu tiên được triển khai thành công tại Việt Nam. Trong ca này, ca ghép gan domino kéo dài khoảng 6 giờ, kết quả khả quan khi tạng ghép hoạt động tốt ngay sau phẫu thuật. Cả hai bệnh nhân đều có diễn biến hậu phẫu thuận lợi, có thể ngồi dậy và ăn uống sau 72 giờ.

Theo các chuyên gia, ghép gan domino là giải pháp tối ưu hóa nguồn tạng hiến vốn luôn khan hiếm. Dù người nhận có thể mang nguy cơ phát bệnh trong tương lai, nhưng thời gian tiến triển thường kéo dài 10–15 năm, đủ để cải thiện đáng kể tiên lượng sống, đặc biệt với các bệnh nhân lớn tuổi hoặc mắc bệnh lý nặng.

Cùng với đó, việc thực hiện đồng thời nhiều kỹ thuật phức tạp như ghép tim – gan, ghép gan domino cho thấy trình độ chuyên môn và năng lực điều phối tạng của các bác sĩ Việt Nam đã tiệm cận các trung tâm ghép tạng hàng đầu khu vực.

Không chỉ là thành tựu y học, câu chuyện phía sau ca ghép còn là thông điệp mạnh mẽ về sự sống và lòng nhân ái. Từ một mất mát, nghĩa cử hiến tạng đã mang lại cơ hội hồi sinh cho nhiều bệnh nhân, khẳng định giá trị nhân văn sâu sắc của hoạt động hiến – ghép tạng trong xã hội hiện đại.

Đức Trân