Việt Nam – người bạn thủy chung, tin cậy của Liên bang Nga

Việc Tổng thống Vladimir Putin và nhiều nhà lãnh đạo Nga nhiều lần đánh giá Việt Nam là người bạn tin cậy, trung thành, đối tác chiến lược của Nga không chỉ phản ánh tình cảm giữa hai dân tộc mà còn cho thấy giá trị đặc biệt của một mối quan hệ đã được xây dựng, vun đắp trong hơn ba phần tư thế kỷ.

Tình hữu nghị được thử thách bởi thời gian

Ngày 30/1/1950, Việt Nam và Liên Xô chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Từ đó, quan hệ giữa hai nước từng bước phát triển và trở thành một trong những mối quan hệ quốc tế đặc biệt của Việt Nam trong thế kỷ XX.

Trong những năm tháng nhân dân Việt Nam tiến hành cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, Liên Xô đã dành cho Việt Nam sự ủng hộ to lớn về chính trị, ngoại giao, kinh tế, khoa học - kỹ thuật, giáo dục và nhiều lĩnh vực khác. Hàng nghìn chuyên gia Liên Xô đã đến Việt Nam làm việc. Hàng vạn cán bộ, kỹ sư, nhà khoa học và sinh viên Việt Nam được đào tạo tại Liên Xô.

Nhiều công trình kinh tế, khoa học và kỹ thuật quan trọng của Việt Nam mang dấu ấn hợp tác với Liên Xô. Quan trọng hơn, qua những năm tháng khó khăn ấy đã hình thành một vốn quý đặc biệt: niềm tin giữa hai dân tộc.

Sau khi Liên Xô tan rã năm 1991, tình hình thế giới thay đổi sâu sắc. Quan hệ quốc tế chuyển mạnh sang những khuôn khổ và điều kiện mới. Tuy nhiên, Việt Nam và Liên bang Nga vẫn duy trì, kế thừa và từng bước phát triển tình hữu nghị truyền thống.

Hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược năm 2001 và nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2012. Đây là những dấu mốc quan trọng, cho thấy quan hệ Việt - Nga không chỉ dựa trên ký ức lịch sử mà tiếp tục có lợi ích và giá trị chiến lược trong thời đại mới.

Hai chữ “thủy chung” trong quan hệ Việt - Nga

Trong quan hệ quốc tế, “thủy chung” không nên được hiểu là sự lựa chọn đứng về một bên để chống lại một bên khác. Giá trị của sự thủy chung nằm ở việc tôn trọng những người bạn đã từng chia sẻ khó khăn với mình, đồng thời duy trì chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ vì lợi ích quốc gia - dân tộc. Đó cũng là nét đáng chú ý trong quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga.

Việt Nam luôn ghi nhớ sự giúp đỡ của nhân dân Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay. Những tình cảm đó được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và trở thành một phần trong nền tảng xã hội của quan hệ hai nước.

Từ phía Nga, Việt Nam cũng được nhìn nhận là một đối tác đặc biệt tại Đông Nam Á. Tổng thống Vladimir Putin từng khẳng định Việt Nam là người bạn tin cậy, trung thành và đối tác chiến lược của Nga.

Hai chữ “trung thành” ở đây có ý nghĩa sâu sắc. Đó trước hết là sự trân trọng lịch sử, là khả năng giữ gìn lòng tin trong lúc môi trường quốc tế thay đổi, đồng thời tiếp tục tìm kiếm những lĩnh vực hợp tác phù hợp với lợi ích của cả hai quốc gia.

Chính điều này tạo nên sức sống lâu bền của quan hệ Việt - Nga.

Không để những biến động quốc tế làm phai nhạt tình hữu nghị

Thế giới những năm gần đây chứng kiến những biến động địa chính trị hết sức phức tạp. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, xung đột tại nhiều khu vực kéo dài, các biện pháp trừng phạt và đối đầu kinh tế xuất hiện ngày càng nhiều.

Trong hoàn cảnh đó, Việt Nam kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Bởi vậy, phát triển quan hệ với Nga không đồng nghĩa với việc Việt Nam lựa chọn bên trong cạnh tranh giữa các cường quốc. Việt Nam đồng thời phát triển quan hệ với Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Liên minh châu Âu, ASEAN và nhiều đối tác khác. Đây chính là biểu hiện của nền ngoại giao độc lập, tự chủ.

Với Nga, Việt Nam tiếp tục trân trọng một người bạn truyền thống; với các quốc gia khác, Việt Nam thúc đẩy quan hệ trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng độc lập, chủ quyền và cùng có lợi.

Chính sách ấy giúp Việt Nam vừa giữ gìn những tình bạn đã được lịch sử kiểm nghiệm, vừa mở rộng không gian phát triển trong một thế giới ngày càng đa cực và phức tạp.

Từ tình hữu nghị đến hợp tác thực chất

Tình cảm chính trị chỉ thật sự bền vững khi được chuyển hóa thành lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga trong giai đoạn mới.

Hai bên còn nhiều tiềm năng hợp tác về thương mại, đầu tư, năng lượng, dầu khí, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, văn hóa, du lịch, y tế và các ngành công nghiệp mới.

Năng lượng từ lâu là một trong những trụ cột quan trọng của hợp tác Việt - Nga. Những liên doanh dầu khí giữa hai nước trở thành biểu tượng thành công của hợp tác kinh tế song phương. Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, hai bên còn không gian để nghiên cứu những hình thức hợp tác mới trên cơ sở pháp luật và lợi ích của mỗi nước.

Khoa học - công nghệ cũng cần trở thành một động lực mới. Nga có thế mạnh trong nhiều lĩnh vực khoa học cơ bản, năng lượng, hàng không - vũ trụ, công nghệ vật liệu, y sinh và đào tạo nhân lực khoa học. Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Sự kết nối giữa những thế mạnh của Nga và nhu cầu phát triển mới của Việt Nam có thể mở ra những hướng hợp tác có giá trị lâu dài.

Giáo dục - đào tạo tiếp tục là một chiếc cầu đặc biệt. Nhiều thế hệ cán bộ, trí thức Việt Nam từng học tập tại Liên Xô và Nga đã có những đóng góp quan trọng cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong giai đoạn mới, hai nước cần tiếp tục mở rộng trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh, giảng viên và các chương trình nghiên cứu chung, qua đó hình thành thế hệ kế tiếp có khả năng gìn giữ và phát triển quan hệ Việt - Nga.

Mối quan hệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga là hình mẫu cho ngoại giao thế giới

Chuyến thăm Nga tháng 9/2026 – một dấu mốc mới

Trong bối cảnh đó, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 7 đến 9/9/2026 có ý nghĩa đặc biệt.

Tại cuộc hội đàm ở Điện Kremlin ngày 9/9, Tổng thống Vladimir Putin đánh giá chuyến thăm là dấu mốc mới trong quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga, thể hiện quyết tâm của lãnh đạo hai nước đưa quan hệ bước vào giai đoạn phát triển sâu sắc, thực chất và hiệu quả hơn.

Tuyên bố chung về việc củng cố hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga trong giai đoạn mới tiếp tục khẳng định quyết tâm chính trị của hai nước.

Điều đáng chú ý là các cuộc tiếp xúc cấp cao hiện nay không chỉ nhắc lại những thành quả lịch sử. Nội dung quan trọng hơn là tìm kiếm những động lực mới để quan hệ Việt - Nga thích ứng với môi trường quốc tế đang thay đổi nhanh chóng.

Đó là cách tốt nhất để tình hữu nghị truyền thống tiếp tục sống động: không chỉ nhìn lại quá khứ mà cùng nhau xây dựng tương lai.

Tổng thống Putin và dấu ấn đối với quan hệ Việt - Nga

Trong hơn hai thập niên qua, Tổng thống Vladimir Putin có vai trò đáng kể trong quá trình thúc đẩy quan hệ Nga - Việt Nam. Dưới thời ông Putin, quan hệ hai nước được nâng từ Đối tác chiến lược lên Đối tác chiến lược toàn diện. Các chuyến thăm cấp cao được duy trì, trong khi hợp tác về kinh tế, năng lượng, giáo dục và nhiều lĩnh vực khác tiếp tục được thúc đẩy.

Nhưng ý nghĩa sâu xa hơn của những phát biểu đánh giá Việt Nam là người bạn tin cậy và trung thành nằm ở chỗ: chúng phản ánh một mức độ tin cậy chính trị được tích lũy trong thời gian dài.

Trong ngoại giao, niềm tin không thể hình thành chỉ qua một chuyến thăm hay một văn kiện. Niềm tin phải được xây dựng qua nhiều thập niên, qua cách các quốc gia ứng xử với nhau trong cả thời điểm thuận lợi lẫn khó khăn.

Việt Nam và Nga có một nền tảng như vậy.

Việt Nam trân trọng nước Nga và nhân dân Nga

Đối với nhiều thế hệ người Việt Nam, nước Nga không phải là một đất nước xa lạ. Đó là quê hương của những tác phẩm văn học, âm nhạc và nghệ thuật đã đi vào đời sống tinh thần của nhiều thế hệ người Việt. Đó cũng là nơi hàng vạn sinh viên Việt Nam từng sống, học tập và trưởng thành.

Từ Moskva, Saint Petersburg đến những thành phố đại học trên khắp nước Nga, biết bao thế hệ người Việt đã mang về quê hương không chỉ tri thức mà còn những kỷ niệm sâu sắc về con người và văn hóa Nga.

Ngược lại, Việt Nam cũng chiếm một vị trí đặc biệt trong ký ức của nhiều người Nga. Những chuyên gia Liên Xô từng công tác tại Việt Nam, những nhà khoa học, nhà giáo, kỹ sư và những người hoạt động trong phong trào đoàn kết với Việt Nam đã góp phần xây dựng nền móng xã hội đặc biệt cho quan hệ hai nước.

Đây là tài sản mà không một con số thương mại nào có thể thay thế.

Tình bạn không có nghĩa là phụ thuộc

Điều cần nhấn mạnh là quan hệ hữu nghị truyền thống Việt - Nga luôn phải được đặt trong tổng thể đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ của Việt Nam.

Việt Nam trân trọng Nga nhưng không dựa vào Nga để đối đầu với một quốc gia khác. Việt Nam phát triển quan hệ với Hoa Kỳ nhưng không nhằm chống Nga. Việt Nam phát triển quan hệ với Trung Quốc nhưng không vì thế làm suy giảm quan hệ với những đối tác khác.

Đó chính là bản lĩnh của ngoại giao Việt Nam.

Một đất nước độc lập phải có khả năng tự quyết định bạn bè, đối tác và phương thức hợp tác của mình trên cơ sở lợi ích quốc gia - dân tộc, luật pháp quốc tế và mục tiêu hòa bình, phát triển.

Bởi vậy, tình hữu nghị Việt - Nga càng có giá trị khi nó không phải sản phẩm của sự phụ thuộc mà dựa trên tôn trọng, bình đẳng, tin cậy và lợi ích chung.

Biến di sản 75 năm thành động lực của tương lai

Hơn 75 năm quan hệ ngoại giao đã tạo nên một nền móng quý báu, nhưng lịch sử không tự động bảo đảm tương lai. Thế hệ hôm nay có trách nhiệm biến vốn chính trị và tình cảm đó thành những dự án, chương trình và kết quả hợp tác cụ thể.

Quan hệ kinh tế cần tương xứng hơn với quan hệ chính trị. Các doanh nghiệp hai nước cần được tạo điều kiện tìm kiếm thị trường và đầu tư. Hợp tác khoa học - công nghệ, năng lượng, giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực cần được nâng lên một tầm cao mới.

Đặc biệt, cần tăng cường giao lưu giữa thế hệ trẻ. Nếu tình hữu nghị chỉ được lưu giữ trong ký ức của những thế hệ từng sống và học tập ở Liên Xô, khoảng cách giữa hai xã hội có thể dần tăng lên. Nhưng nếu thanh niên Việt Nam và Nga tiếp tục học tập cùng nhau, nghiên cứu cùng nhau, kinh doanh cùng nhau và khám phá văn hóa của nhau, quan hệ hữu nghị sẽ có một nền tảng mới cho nhiều thập niên tới.

Một tình bạn đã được lịch sử kiểm nghiệm

Thế giới có thể còn trải qua nhiều biến động. Tương quan sức mạnh giữa các quốc gia có thể tiếp tục thay đổi. Những liên minh, liên kết và lợi ích quốc tế có thể điều chỉnh theo từng thời kỳ. Nhưng những giá trị đã được lịch sử kiểm nghiệm vẫn có sức sống riêng.

Quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga là một minh chứng. Từ những năm tháng Việt Nam đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước đến thời kỳ xây dựng, đổi mới và hội nhập quốc tế; từ quan hệ Việt Nam - Liên Xô đến quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga ngày nay, hai dân tộc đã trải qua một hành trình dài của tình hữu nghị và hợp tác.

Bởi vậy, việc lãnh đạo Nga đánh giá Việt Nam là một người bạn tin cậy, trung thành và đối tác chiến lược mang ý nghĩa vượt ra ngoài một phát biểu ngoại giao thông thường. Đó là sự ghi nhận đối với một tình bạn đã trải qua thử thách của lịch sử.

Việt Nam trân trọng sự giúp đỡ chí tình của nhân dân Liên Xô trước đây và tình cảm của nhân dân Nga ngày nay. Đồng thời, Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Giữ gìn tình hữu nghị với nước Nga không phải chỉ để tri ân quá khứ. Đó còn là trách nhiệm đối với tương lai.

Một tình bạn chân thành không nhất thiết phải được thể hiện bằng những lời lớn lao. Giá trị cao nhất của tình bạn nằm ở chỗ, qua những đổi thay của thời cuộc, hai dân tộc vẫn tôn trọng nhau, tin cậy nhau, không quên những năm tháng từng sát cánh bên nhau và tiếp tục tìm được những lợi ích chung để cùng tiến về phía trước.

Việt Nam và Liên bang Nga đã có hơn 75 năm để xây dựng nền tảng ấy. Nhiệm vụ của hôm nay là làm cho nền tảng đó trở thành động lực của 75 năm tiếp theo – vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trên thế giới.