Phát triển kinh tế biển đảo là việc làm cần thiết trong giai đoạn hiện nay

Việt Nam là quốc gia biển với đường bờ biển dài hơn 3.260km, hàng nghìn hòn đảo lớn nhỏ cùng hai quần đảo ngoài khơi có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng.

Biển và đảo không chỉ là không gian sinh tồn, phát triển lâu dài của dân tộc mà còn là cửa ngõ giao thương quốc tế, nguồn lực to lớn để phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế đất nước.

Trong bối cảnh mới, khi yêu cầu phát triển nhanh, bền vững gắn với bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia ngày càng đặt ra cấp thiết, việc phát triển kinh tế đảo trở thành một nhiệm vụ chiến lược, cần được triển khai mạnh mẽ và đồng bộ.

Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế của biển, đảo.

Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển đã được xác định rõ trong nhiều nghị quyết, chiến lược phát triển kinh tế biển.

Các địa phương ven biển cũng từng bước hình thành các khu kinh tế, trung tâm du lịch, cảng biển, dịch vụ hậu cần nghề cá và năng lượng tái tạo ngoài khơi.

Tuy nhiên, nhìn tổng thể, tiềm năng của hệ thống đảo trên cả nước vẫn chưa được khai thác tương xứng với lợi thế vốn có.

Theo đánh giá của kỷ lục gia thế giới, doanh nhân Trần Văn Mười, Việt Nam đang sở hữu một "kho báu" thiên nhiên với hàng nghìn đảo lớn nhỏ trải dài trên vùng biển và thềm lục địa.

Nhiều hòn đảo có cảnh quan nguyên sơ, điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển du lịch nghỉ dưỡng, kinh tế biển, nuôi trồng hải sản công nghệ cao, logistics, dịch vụ hàng hải và năng lượng sạch.

Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, không ít khu vực vẫn chưa được đầu tư đồng bộ, chưa được "đánh thức" đúng mức để trở thành động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Quan điểm này cho thấy một thực tế đáng suy ngẫm. Trong khi nhiều quốc gia trên thế giới đã biến các đảo nhỏ thành những trung tâm kinh tế, du lịch, dịch vụ tài chính hay logistics quốc tế, thì nhiều đảo của Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào khai thác tự nhiên, quy mô dân cư còn nhỏ, kết cấu hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu phát triển dài hạn.

Nếu có cơ chế phù hợp, kết hợp giữa Nhà nước và doanh nghiệp, giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường sinh thái, hệ thống đảo của Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành cực tăng trưởng mới của đất nước.

Kinh tế biển đảo đóng góp không nhỏ vào tăng trưởng của Việt Nam

Phát triển kinh tế đảo trước hết sẽ tạo ra nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng quốc gia. Các ngành kinh tế biển như du lịch, dịch vụ cảng biển, nuôi biển công nghệ cao, khai thác năng lượng gió ngoài khơi, điện mặt trời, dịch vụ logistics và thương mại quốc tế đều có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn, thu hút đầu tư trong và ngoài nước.

Không chỉ đóng góp vào GDP, kinh tế đảo còn tạo thêm nhiều việc làm, nâng cao thu nhập của người dân ven biển, góp phần giảm chênh lệch phát triển giữa các vùng miền.

Mặt khác, phát triển kinh tế đảo còn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Khi các đảo có cư dân sinh sống ổn định, có hạ tầng hiện đại, có doanh nghiệp đầu tư lâu dài và có các hoạt động kinh tế diễn ra thường xuyên thì sự hiện diện của con người trên biển sẽ ngày càng bền vững.

Đây cũng chính là cơ sở quan trọng để tăng cường thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên biển, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia.

Thực tiễn ở nhiều quốc gia cho thấy, kinh tế phát triển luôn đi đôi với năng lực bảo vệ chủ quyền. Một hòn đảo có cảng biển hiện đại, hệ thống thông tin liên lạc, điện, nước, y tế, giáo dục và dịch vụ hoàn chỉnh không chỉ phục vụ phát triển kinh tế mà còn nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai, cứu hộ cứu nạn, bảo đảm an ninh hàng hải và hỗ trợ lực lượng thực thi pháp luật trên biển.

Trong thời gian gần đây, lãnh đạo Đảng và Nhà nước nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu phát huy mạnh mẽ tiềm năng kinh tế biển, coi biển và đảo là không gian phát triển chiến lược của đất nước.

Chính phủ cũng đang tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm thu hút đầu tư, tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, quy hoạch, đất đai và nguồn lực để thúc đẩy phát triển kinh tế biển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần ưu tiên đầu tư hệ thống giao thông kết nối giữa đất liền với các đảo; phát triển các cảng biển nước sâu; xây dựng trung tâm logistics; hình thành các khu du lịch sinh thái chất lượng cao; đẩy mạnh nuôi biển công nghệ cao; phát triển năng lượng tái tạo ngoài khơi; đồng thời chú trọng bảo tồn hệ sinh thái biển, giữ gìn đa dạng sinh học và bảo đảm phát triển bền vững.

Song song với đó là việc hoàn thiện cơ chế thu hút doanh nghiệp đầu tư dài hạn vào các đảo, tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý biển đảo; xây dựng lực lượng lao động chất lượng cao; phát triển khoa học, công nghệ phục vụ kinh tế biển và nâng cao đời sống của người dân sinh sống trên các đảo.

Có thể khẳng định rằng, phát triển kinh tế đảo không chỉ nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng thiên nhiên mà còn góp phần xây dựng thế trận kinh tế gắn với quốc phòng, an ninh, tạo nền tảng vững chắc để bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Nếu biết khơi dậy và phát huy đúng mức nguồn lực to lớn từ hệ thống đảo trải dài trên vùng biển Việt Nam, đây sẽ là động lực tăng trưởng quan trọng, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững và hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia mạnh về biển trong những thập niên tới.