Hoa Kỳ và Việt Nam tăng cường hợp tác ứng phó thiết bị bay không người lái

Ngày 20/7, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội cho biết Hoa Kỳ và Việt Nam đã kết thúc hội thảo về ứng phó với các mối đe dọa từ thiết bị bay không người lái (UAS), hướng tới tăng cường năng lực phòng vệ khu vực trước các thách thức an ninh mới nổi.

Theo Ban tổ chức, thiết bị bay không người lái có thể được sử dụng cho nhiều mục đích dân sự như lập bản đồ cánh đồng lúa, vận chuyển thuốc men, song cũng có thể bị lợi dụng để gây gián đoạn hoạt động của các sân bay hoặc vận chuyển vũ khí đe dọa an ninh cộng đồng. Chính tính chất "lưỡng dụng" của công nghệ này đã khiến các chuyên gia từ Hoa Kỳ, Việt Nam, Indonesia, Malaysia và Philippines cùng tham dự hội thảo nhằm trao đổi giải pháp ứng phó với một trong những thách thức an ninh toàn cầu gia tăng nhanh nhất hiện nay.

Hội thảo do Văn phòng Ứng phó với Vũ khí Hủy diệt Hàng loạt và Quy hoạch thuộc Cục Kiểm soát vũ khí và Không phổ biến vũ khí, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, phối hợp với Cơ quan thường trực của Cơ quan đầu mối quốc gia Việt Nam về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Cơ quan thường trực 81) thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam đồng chủ trì.

Chương trình hướng tới thúc đẩy khuôn khổ hợp tác lấy ASEAN làm trung tâm nhằm bảo vệ người dân và cơ sở hạ tầng trọng yếu trước các mối đe dọa từ thiết bị bay không người lái. Đây cũng là bước tiếp nối hội thảo chung về ứng phó với các mối đe dọa hóa học, sinh học, phóng xạ và hạt nhân (CBRN) được tổ chức tại Hà Nội vào tháng 7/2025, đặt nền tảng xử lý các nguy cơ giao thoa giữa vũ khí hủy diệt hàng loạt và phương thức vận chuyển bằng thiết bị bay không người lái.

Theo Đại sứ quán Hoa Kỳ, chỉ trong vài năm, các hệ thống máy bay không người lái đã chuyển từ vị trí bên lề chiến tranh trở thành một yếu tố trung tâm của an ninh toàn cầu. Từng là công nghệ quân sự hiện đại, thiết bị bay không người lái ngày càng phổ biến, chi phí thấp và dễ cải biến, làm gia tăng nguy cơ bị các mạng lưới tội phạm, đối tượng buôn lậu và các phần tử cực đoan lợi dụng.

Hội thảo cũng hiện thực hóa các ưu tiên chiến lược được Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Christopher Landau nhấn mạnh tại Diễn đàn Tương lai ASEAN vừa qua ở Hà Nội. Theo ông Landau, trong khi Hoa Kỳ và các đối tác khu vực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ mới nổi, việc bảo đảm an toàn cho các nền tảng công nghệ này đòi hỏi những bước tiến thiết thực trong hợp tác quốc phòng, an ninh và thực thi pháp luật.

Trong nhiều ngày làm việc, các đại biểu đã trao đổi về chính sách quản lý và sử dụng có trách nhiệm các hệ thống không người lái; thử nghiệm các giải pháp bảo vệ đô thị, khu vực biên giới và cơ sở hạ tầng trọng yếu; đồng thời được đào tạo về các công nghệ phục vụ phát hiện, điều tra và ứng phó với các mối đe dọa từ thiết bị bay không người lái.

Thông qua các bài tập giả định, phiên thảo luận chuyên sâu và thực hành phân tích linh kiện phục vụ điều tra việc sử dụng trái phép thiết bị không người lái, các đại biểu đã chia sẻ kinh nghiệm, chiến lược và thông lệ tốt nhằm giảm thiểu nguy cơ, đồng thời ngăn chặn việc lợi dụng công nghệ này để gây mất an ninh.

Theo các chuyên gia, ngay cả một thiết bị bay không người lái đã bị hư hỏng hoặc phá hủy vẫn có thể cung cấp nhiều thông tin phục vụ điều tra. Việc phân tích linh kiện có thể giúp truy vết đường bay, xác định mạng lưới mua sắm thiết bị cũng như làm rõ đối tượng đứng sau các vụ tấn công và phương thức cải biến các thiết bị thương mại phục vụ mục đích xấu.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Courtney Beale nhấn mạnh: "Bầu trời của chúng ta đã thay đổi và các mối đe dọa là có thật, nhưng quyết tâm của chúng ta cũng vậy. Bằng cách tập hợp liên chuyên ngành của Hoa Kỳ, Việt Nam, Indonesia, Malaysia và Philippines, chúng ta đang xây dựng một môi trường an ninh vững chắc hơn, từng bước một, từng đối tác, từng quốc gia. Những khuôn khổ hợp tác kỹ thuật được xây dựng trong tuần này có thể sẽ không trở thành tiêu điểm trên các mặt báo toàn cầu, nhưng chúng sẽ mang lại điều còn quan trọng hơn: Giúp bảo vệ các gia đình trong những sự kiện thể thao, bảo vệ người lao động tại một nhà máy điện và giữ gìn an ninh vùng trời của khu vực."

Phó Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Courtney Beale phát biểu tại sự kiện.

Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với Việt Nam và các đối tác ASEAN nhằm ứng phó hiệu quả với những thách thức an ninh đang định hình tương lai chung của khu vực.