Ngày 18/11, phát biểu tại lễ khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh các CEO APEC 2026 ở thành phố Thâm Quyến, miền Nam Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương ủng hộ thương mại và đầu tư tự do, đồng thời duy trì sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ông nhấn mạnh cần bảo vệ hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) giữ vai trò trung tâm. Theo nhà lãnh đạo Trung Quốc, khu vực cần tăng cường hợp tác thay vì dựng lên các rào cản thương mại và đầu tư.
Phát biểu của ông Tập được đưa ra trong bối cảnh Washington vừa công bố các biện pháp hạn chế mới đối với khả năng tiếp cận chip trí tuệ nhân tạo tiên tiến của Trung Quốc, bao gồm sản phẩm từ Nvidia. Động thái này có thể gây thêm sức ép lên thỏa thuận đình chiến thương mại còn mong manh giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Bắc Kinh tuyên bố sẽ có biện pháp đáp trả.
Ông Tập cũng cho biết Trung Quốc sẽ tiếp tục đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp và công nghệ mới, đồng thời giảm thuế quan và mở cửa thị trường hơn nữa. Bắc Kinh khẳng định muốn thúc đẩy hợp tác kinh tế quốc tế và phản đối chủ nghĩa đơn phương.
Tuy nhiên, các đối tác thương mại phương Tây từ lâu chỉ trích Trung Quốc duy trì thặng dư thương mại hàng năm vượt 1.000 tỷ USD, cho rằng các chính sách hỗ trợ sản xuất trong nước tạo ra sự cạnh tranh không cân bằng. Mỹ, Liên minh châu Âu và một số nền kinh tế khác cũng lo ngại sự chi phối của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng có thể tạo thêm lợi thế địa chính trị cho Bắc Kinh và gây sức ép lên ngành công nghiệp của họ.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh các CEO APEC 2026 ở Thâm Quyến ngày 18/11/2026. Nguồn: Pool via Reuters.
Cũng tại hội nghị, Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa ra những phát biểu chỉ trích các biện pháp trừng phạt kinh tế được phương Tây áp đặt sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Ông Putin gọi các cường quốc phương Tây là những “bá chủ trước đây”, đồng thời cho rằng các biện pháp trừng phạt và hạn chế xuất khẩu đã không đạt được mục tiêu ngăn cản tăng trưởng kinh tế của các đối thủ.
Theo nhà lãnh đạo Nga, những công cụ gây sức ép kinh tế truyền thống đang dần mất đi hiệu quả. Ông cũng mô tả châu Âu đang trải qua giai đoạn suy giảm và cho rằng các bất đồng quốc tế cần được giải quyết thông qua đối thoại.
Phát biểu của ông Putin được đưa ra trong bối cảnh Nga tiếp tục chịu các biện pháp trừng phạt từ Mỹ và các đồng minh liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine. Những tuyên bố này phản ánh lập trường của Moscow, trong khi phương Tây vẫn duy trì quan điểm rằng các biện pháp hạn chế kinh tế là công cụ gây sức ép đối với Nga.
Hội nghị APEC năm nay diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump có chuyến thăm Trung Quốc, sau các cuộc gặp với lãnh đạo một số quốc gia Đông Nam Á tại Manila.
Ông Tập Cận Bình đã trực tiếp đón ông Trump tại sân bay khi nhà lãnh đạo Mỹ đến Trung Quốc ngày 18/11. Đây là lần đầu tiên ông Tập đón một nhà lãnh đạo nước ngoài tại sân bay kể từ khi trở thành Chủ tịch Trung Quốc. Cử chỉ này được xem là sự đáp lại việc ông Trump từng đón ông Tập tại căn cứ không quân Andrews ở Mỹ trong cuộc gặp hồi tháng 9.
Sau đó, hai nhà lãnh đạo cùng Tổng thống Putin tham dự các hoạt động tại địa điểm tổ chức hội nghị APEC, bao gồm chụp ảnh chung và dự tiệc chiêu đãi.
Theo Reuters, ba nhà lãnh đạo dự kiến có cuộc gặp bên lề vào ngày 19/11. Các chủ đề có thể được đưa ra thảo luận bao gồm xung đột tại Ukraine, cuộc chiến với Iran, thương mại, trí tuệ nhân tạo và vũ khí hạt nhân.
Cuộc gặp thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước châu Âu và châu Á không tham gia trực tiếp. Một số chính phủ lo ngại những thỏa thuận giữa các cường quốc có thể ảnh hưởng đến lợi ích an ninh và kinh tế của các nước nhỏ hơn.
Reuters cho biết cuộc gặp này đã được so sánh với Hội nghị Yalta năm 1945, nơi lãnh đạo Mỹ, Anh và Liên Xô thảo luận về trật tự quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Tuy nhiên, Điện Kremlin bác bỏ sự so sánh này, gọi đó là những suy đoán của giới phân tích chính trị.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và căng thẳng thương mại tiếp tục gia tăng, cuộc gặp giữa ông Trump, ông Tập và ông Putin được kỳ vọng sẽ thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế. Những vấn đề được đưa ra thảo luận có thể tác động đáng kể đến quan hệ giữa các cường quốc cũng như môi trường an ninh và kinh tế toàn cầu.
bình luận (0)