Lầu Năm Góc đối mặt sức ép giám sát sau thất bại bầu cử của đảng Cộng hòa

Quốc hội mới có thể tăng cường giám sát Lầu Năm Góc

Sau khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện, các nghị sĩ của đảng này chuẩn bị có thêm công cụ để giám sát hoạt động của chính quyền Tổng thống Donald Trump, trong đó có Bộ Quốc phòng.

Theo Axios, kết quả bầu cử khiến nhiều kế hoạch an ninh quốc gia quan trọng của Nhà Trắng gặp thêm trở ngại. Một trong những vấn đề được chú ý là khả năng Quốc hội mở rộng các cuộc điều tra về cuộc chiến với Iran, vốn đã kéo dài hơn nửa năm và gây ra nhiều tranh luận về chi phí cũng như hiệu quả.

Các nghị sĩ Dân chủ cho biết họ muốn sử dụng quyền giám sát của Quốc hội để yêu cầu chính quyền giải trình về các quyết định quân sự. Những nội dung có thể được xem xét bao gồm tính hợp pháp của các cuộc tấn công nhằm vào những tàu bị nghi vận chuyển ma túy, việc sa thải một số sĩ quan quân đội cấp cao và cách Bộ Quốc phòng điều hành chiến dịch tại Iran.

Theo ABC News, quyền triệu tập và yêu cầu cung cấp tài liệu của Quốc hội có thể trở thành công cụ quan trọng trong quá trình giám sát này. Bộ trưởng Pete Hegseth được dự báo là một trong những nhân vật có thể nhận được nhiều câu hỏi từ các nghị sĩ.

Tuy nhiên, lãnh đạo đảng Dân chủ cũng phải cân bằng giữa hoạt động điều tra và những ưu tiên chính sách trong nước. Các vấn đề như chi phí sinh hoạt, y tế và kinh tế vẫn được xem là những nội dung quan trọng đối với cử tri đã giúp đảng giành chiến thắng trong cuộc bầu cử.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đến dự Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN tại Cebu, Philippines, ngày 28/10/2026. Sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, hoạt động của ông tại Lầu Năm Góc có thể đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn từ Quốc hội. Ảnh: Ezra Acayan/Reuters.

Các dự án quốc phòng lớn đứng trước trở ngại ngân sách

Một trong những tác động trực tiếp của thay đổi quyền kiểm soát Quốc hội là triển vọng ngân sách dành cho các dự án quốc phòng quy mô lớn.

Theo Axios, chính quyền Trump từng dựa vào cơ chế ngân sách hòa giải (budget reconciliation) để thông qua các khoản chi với đa số đơn giản tại Quốc hội. Cơ chế này được sử dụng nhằm hỗ trợ những chương trình lớn, trong đó có hệ thống phòng thủ tên lửa Golden Dome.

Tuy nhiên, khi đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát cả hai viện, khả năng tiếp tục sử dụng cơ chế này để tài trợ cho các dự án của chính quyền sẽ trở nên khó khăn hơn.

Axios dẫn đánh giá của nhóm nghiên cứu Washington thuộc TD Cowen cho rằng những dự án gắn với dấu ấn cá nhân của ông Trump có thể bị thu hẹp. Trong số đó có Golden Dome và chương trình Golden Fleet.

Chuyên gia ngân sách quốc phòng Todd Harrison thuộc Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) nhận định triển vọng thông qua các khoản ngân sách bổ sung theo cơ chế hòa giải trong giai đoạn Quốc hội cũ còn hoạt động là không cao. Theo ông, ngân sách quốc phòng có thể tiếp tục được duy trì thông qua nghị quyết cấp vốn tạm thời thay vì một gói ngân sách mới toàn diện.

Axios cũng cho biết triển vọng đối với đề xuất ngân sách quốc phòng trị giá 1.500 tỷ USD của chính quyền Trump đang trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, đây là đánh giá về khả năng chính trị và ngân sách, chưa phải quyết định chính thức về việc hủy bỏ các chương trình.

Pete Hegseth trở thành tâm điểm tranh luận

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth là một trong những nhân vật có thể chịu tác động trực tiếp từ sự thay đổi quyền lực tại Quốc hội.

Thượng nghị sĩ Kirsten Gillibrand, thành viên các ủy ban phân bổ ngân sách, quân vụ và tình báo của Thượng viện, nói với Axios rằng Hegseth sẽ phải giải trình về cách điều hành Bộ Quốc phòng. Bà cũng nhấn mạnh trách nhiệm của chính quyền đối với quân nhân, gia đình quân nhân và người dân Mỹ.

Một số nghị sĩ, trong đó có Hạ nghị sĩ Pat Ryan thuộc đảng Dân chủ và Thomas Massie thuộc đảng Cộng hòa, từng đề cập đến khả năng xem xét luận tội Bộ trưởng Quốc phòng.

Dù vậy, Tổng thống Trump đã bác bỏ khả năng thay thế Hegseth. Khi được hỏi về tương lai của Bộ trưởng Quốc phòng sau cuộc bầu cử, ông nói Hegseth đang làm rất tốt công việc của mình và không có kế hoạch thay đổi nhân sự.

Theo ABC News, người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cũng khẳng định Hegseth sẽ tiếp tục đảm nhiệm chức vụ cho đến khi nhiệm kỳ của ông Trump kết thúc. Ông cho rằng Bộ trưởng sẽ không bị ảnh hưởng bởi những cuộc điều tra mà phía chính quyền xem là mang động cơ chính trị.

Những phát biểu này cho thấy Nhà Trắng vẫn công khai duy trì sự ủng hộ đối với Hegseth, trong khi các nghị sĩ Dân chủ đang chuẩn bị tăng cường giám sát hoạt động của Bộ Quốc phòng.

Chiến tranh Iran trở thành vấn đề chính trị và quân sự trọng tâm

Cuộc chiến với Iran là một trong những nguyên nhân khiến hoạt động của Lầu Năm Góc nhận được nhiều sự chú ý sau bầu cử.

Theo ABC News, chiến dịch quân sự kéo dài tám tháng đã khiến chi phí năng lượng tăng cao, gây áp lực lên đời sống người dân và làm gia tăng những câu hỏi về hiệu quả của các quyết định quân sự.

Trong tháng 4/2026, Hegseth từng tuyên bố Mỹ đã đạt được một chiến thắng lịch sử và áp đảo trước Iran. Tuy nhiên, các hoạt động quân sự vẫn tiếp diễn trong những tháng sau đó, gây thương vong cho binh sĩ Mỹ và tiêu tốn lượng lớn đạn dược, khí tài.

Những vấn đề này có thể trở thành trọng tâm trong các cuộc điều trần của Quốc hội mới. Các nghị sĩ có thể yêu cầu Bộ Quốc phòng cung cấp thông tin về mục tiêu chiến dịch, chi phí quân sự, tình hình thương vong và kế hoạch tiếp theo của Mỹ tại Trung Đông.

Theo khảo sát cử tri của AP được công bố sau bầu cử, khoảng 6/10 người tham gia cho rằng Mỹ đã đưa ra quyết định sai lầm khi sử dụng biện pháp quân sự đối với Iran. Tuy nhiên, cuộc chiến không phải vấn đề quan trọng nhất đối với tất cả cử tri. Chi phí sinh hoạt và tình trạng tham nhũng được nhiều người đánh giá là những yếu tố có ảnh hưởng lớn hơn đến lựa chọn bỏ phiếu.

Tổng thống Trump thừa nhận chiến tranh Iran đã góp phần khiến đảng Cộng hòa gặp bất lợi trong bầu cử, nhưng vẫn bảo vệ quyết định phát động chiến dịch quân sự và cho biết ông sẽ tiếp tục lựa chọn như vậy nếu phải quyết định lại.

Những thay đổi trong tương quan quyền lực tại Quốc hội

Ngoài việc đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội, cuộc bầu cử còn khiến một số nghị sĩ Cộng hòa có ảnh hưởng trong lĩnh vực quốc phòng mất ghế hoặc đối mặt với nguy cơ thất bại.

Theo Axios, Thượng nghị sĩ Susan Collins, người giữ vị trí quan trọng trong lĩnh vực phân bổ ngân sách, thất bại trước ứng viên Dân chủ Troy Jackson tại bang Maine. Thượng nghị sĩ Darline Graham của South Carolina cũng không giành được chiến thắng.

Tại Hạ viện, Hạ nghị sĩ Jen Kiggans, thành viên các ủy ban quân vụ và cựu chiến binh, thất bại trước Elaine Luria tại Virginia. Một số nghị sĩ Cộng hòa khác phụ trách các vấn đề quốc phòng cũng đang đối mặt với kết quả bất lợi.

Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến quá trình xây dựng ngân sách và thảo luận chính sách quốc phòng tại Quốc hội. Khi các vị trí chủ chốt chuyển sang tay đảng Dân chủ, Lầu Năm Góc có thể phải giải trình nhiều hơn về các khoản chi tiêu, ưu tiên quân sự và những quyết định liên quan đến chiến dịch ở nước ngoài.

Dù vậy, Quốc hội mới không thể trực tiếp thay thế vai trò điều hành quân đội của Tổng thống. Ông Trump vẫn giữ thẩm quyền quan trọng đối với quốc phòng và chính sách đối ngoại. Vì vậy, mức độ thay đổi thực tế sẽ phụ thuộc vào khả năng đạt được thỏa thuận ngân sách và mức độ phối hợp giữa Nhà Trắng với Quốc hội.

Giai đoạn mới đối với chính sách quốc phòng Mỹ

Kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ đặt Lầu Năm Góc trước một môi trường chính trị có nhiều thay đổi. Các dự án quốc phòng lớn có thể gặp trở ngại về ngân sách, trong khi hoạt động của Bộ trưởng Pete Hegseth và những quyết định quân sự của chính quyền sẽ chịu sự giám sát chặt chẽ hơn.

Tuy nhiên, chưa có cơ sở để khẳng định các chương trình quốc phòng của ông Trump sẽ bị hủy bỏ hoàn toàn hoặc Bộ trưởng Hegseth sẽ rời nhiệm sở. Những vấn đề này còn phụ thuộc vào quá trình thương lượng tại Quốc hội, quyết định của Nhà Trắng và kết quả của các cuộc điều tra trong thời gian tới.

Trong bối cảnh chiến tranh Iran vẫn chưa được giải quyết, các quyết định về ngân sách, nhân sự và chiến lược quân sự sẽ tiếp tục là những vấn đề quan trọng đối với chính quyền Mỹ. Quốc hội mới vì vậy không chỉ ảnh hưởng đến chương trình nghị sự trong nước mà còn có thể tác động đến cách Washington triển khai chính sách an ninh và quốc phòng trong những năm tiếp theo.