IMF cảnh báo chiến tranh và nợ công đe dọa tăng trưởng toàn cầu

AI trở thành động lực tăng trưởng

Theo Reuters ngày 13/10, IMF nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 lên 3,1%, so với mức 3% đưa ra hồi tháng 7. Năm 2025, kinh tế thế giới tăng trưởng 3,5%. Với năm 2027, IMF giữ nguyên dự báo ở mức 3,4%.

Động lực chính đến từ đầu tư vào hạ tầng AI, bao gồm trung tâm dữ liệu, chip bán dẫn và các nền tảng tính toán. Nhu cầu này thúc đẩy hoạt động kinh tế tại Mỹ và châu Âu, đồng thời mang lại lợi ích cho các quốc gia cung cấp phần cứng như Hàn Quốc, Malaysia, Mexico và Thái Lan.

Tuy nhiên, lợi ích từ làn sóng AI đang phân bổ không đồng đều. IMF cho biết chỉ 32 nền kinh tế hiện đóng góp tới 95% tăng trưởng toàn cầu, giảm so với 54 nền kinh tế trong dự báo hồi tháng 4.

Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva phát biểu về các động lực tăng trưởng và rủi ro đối với kinh tế toàn cầu. Nguồn: Andrew Harnik / Getty Images.

Chiến tranh Trung Đông gây sức ép lên kinh tế

Dù đầu tư AI hỗ trợ tăng trưởng, xung đột tại Trung Đông tiếp tục đẩy giá dầu lên cao và làm gia tăng chi phí năng lượng.

IMF dự báo kinh tế Mỹ tăng trưởng 2,3% trong năm 2026, trong khi khu vực đồng euro được dự báo tăng 1,1%, cao hơn mức 0,9% đưa ra hồi tháng 7. Trung Quốc dự kiến tăng trưởng 4,5%, còn Ấn Độ đạt 7%, tiếp tục là nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới.

Ngược lại, nhiều nền kinh tế vùng Vịnh chịu tác động nặng nề do chiến tranh và gián đoạn nguồn cung năng lượng. IMF dự báo Saudi Arabia có thể suy giảm kinh tế 3,3% trong năm 2026, trong khi Iraq, Kuwait và Qatar cũng đối mặt với mức suy giảm sâu.

IMF cảnh báo nếu chiến tranh kéo dài và giá dầu tăng lên 130 USD/thùng trong quý I/2027, tăng trưởng toàn cầu có thể giảm thêm 0,5 điểm phần trăm trong năm 2027. Lạm phát toàn cầu khi đó có thể tăng lên 5,2%.

Bong bóng đầu tư AI là rủi ro lớn

IMF cũng cảnh báo nền kinh tế thế giới có thể chịu tác động nếu kỳ vọng về lợi nhuận từ AI không trở thành hiện thực.

Trong kịch bản tích cực, việc AI được ứng dụng nhanh hơn và đầu tư tiếp tục tăng có thể giúp GDP toàn cầu tăng thêm 0,6% vào năm 2029. Phần lớn lợi ích dự kiến tập trung tại Mỹ và Trung Quốc.

Ngược lại, nếu năng suất không cải thiện như kỳ vọng, doanh nghiệp có thể cắt giảm đầu tư, kéo theo giá tài sản giảm và điều kiện tài chính thắt chặt. Theo IMF, GDP Mỹ có thể giảm trực tiếp 0,8%, trong khi tác động lan rộng có thể khiến sản lượng toàn cầu thấp hơn 1,1% vào năm 2028.

Nợ công thu hẹp dư địa ứng phó

Bên cạnh chiến tranh và AI, nợ công gia tăng cũng là mối lo lớn. Các chính phủ phải đối mặt với chi phí vay vốn cao hơn trong khi nhu cầu chi tiêu cho quốc phòng, năng lượng và các chương trình hỗ trợ kinh tế vẫn lớn.

IMF kêu gọi các nước xây dựng kế hoạch tài khóa trung hạn đáng tin cậy, giảm thâm hụt và khôi phục dư địa ngân sách để ứng phó với những cú sốc trong tương lai.

Theo IMF, kinh tế toàn cầu vẫn thể hiện khả năng chống chịu, nhưng những rủi ro ngày càng lớn đòi hỏi các chính phủ không chỉ ứng phó trước mắt mà còn phải củng cố nền tảng tăng trưởng dài hạn.