Chung tay xây dựng một ASEAN hòa bình, an ninh và thịnh vượng hơn cho các thế hệ tương lai

09/06/2026 22:14 daidoanket.vn

 

Chung tay xây dựng một ASEAN hòa bình, an ninh và thịnh vượng hơn cho các thế hệ tương lai

Năm Thủ tướng cùng đông đảo các quan chức cấp cao, nhà ngoại giao và chuyên gia trong nước và quốc tế tại phiên khai mạc (Ảnh: Như Ý)

Ngày 9/6, Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3 (AFF 2026) chính thức khai mạc với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, lấy Người dân làm trung tâm”. Ngay sau phát biểu dẫn đề của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Lê Minh Hưng, lãnh đạo các nước đã phát biểu tại Diễn đàn.

Hòa bình là điều kiện tiên quyết cho phát triển

Phát biểu tại Diễn đàn, Thủ tướng Vương quốc Campuchia Hun Manet cho rằng, chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng và lấy Người dân làm trung tâm” phản ánh đúng yêu cầu cấp thiết của khu vực trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những biến động sâu sắc về an ninh, kinh tế và phát triển.

Theo Thủ tướng Campuchia, ASEAN cần nhìn nhận một cách tỉnh táo những thách thức hiện nay đối với hòa bình, ổn định và tăng trưởng, từ đó xác định các bước đi phù hợp nhằm củng cố hợp tác khu vực. Thủ tướng của Campuchia nhấn mạnh rằng, Diễn đàn là cơ hội quan trọng để các nước trao đổi thẳng thắn, đánh giá những vấn đề nổi lên và cùng tìm kiếm các giải pháp thực tiễn cho tương lai của ASEAN.

Đề cập các vấn đề của khu vực, người đứng đầu Chính phủ Campuchia khẳng định, Campuchia tiếp tục ủng hộ thực hiện đầy đủ Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm hoàn tất Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) mang tính thực chất, hiệu quả nhằm duy trì hòa bình và ổn định tại vùng biển có ý nghĩa chiến lược đối với toàn khu vực.

Theo Thủ tướng Campuchia, không quốc gia nào có thể tự mình đáp ứng toàn bộ nhu cầu phát triển trong một thế giới ngày càng phụ thuộc lẫn nhau. ASEAN vì vậy cần tiếp tục thúc đẩy thương mại và đầu tư tự do, củng cố hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, đẩy nhanh tiến trình hội nhập kinh tế khu vực, phát triển hạ tầng, tăng cường kết nối và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Những nỗ lực đó sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ASEAN, tạo thêm việc làm và duy trì vai trò của khu vực như một động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế toàn cầu.

Hướng tới tương lai, người đứng đầu chính phủ Campuchia cho rằng, ASEAN cần tiếp tục củng cố thể chế, nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Thư ký ASEAN và phát huy sự tham gia của các bên liên quan, từ doanh nghiệp, giới học giả đến các tổ chức xã hội. “Hòa bình là điều kiện tiên quyết cho phát triển, còn thịnh vượng là mục tiêu cuối cùng của tiến trình xây dựng cộng đồng ASEAN”, Thủ tướng Hun Manet khẳng định, đồng thời kêu gọi các quốc gia thành viên tiếp tục chung tay xây dựng một ASEAN hòa bình, an ninh và thịnh vượng hơn cho các thế hệ tương lai.

Duy trì đoàn kết, tăng cường khả năng tự cường

Trong khi đó, Thủ tướng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Sonexay Siphandone đánh giá Diễn đàn Tương lai ASEAN đã trở thành một nền tảng quan trọng để các nước trao đổi quan điểm và cùng tìm kiếm các cách tiếp cận chung nhằm giải quyết những thách thức mới nổi của khu vực và toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Lào nhấn mạnh, ASEAN cần tiếp tục duy trì đoàn kết, tăng cường khả năng tự cường và phát huy vai trò trung tâm của mình trên cơ sở các nguyên tắc nền tảng và phương thức ASEAN. Đồng thời, ASEAN cần nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức mới nổi, bảo đảm tiếp tục là một nền tảng đáng tin cậy cho tham vấn, hợp tác và ngoại giao phòng ngừa, qua đó biến thách thức thành cơ hội vì lợi ích của khu vực.

Chia sẻ về tương lai của ASEAN, Thủ tướng Lào đưa ra 4 định hướng lớn.Trong đó,ASEAN cần tiếp tục kiên định với các nguyên tắc cơ bản và phương thức ASEAN, duy trì vai trò dẫn dắt và vị thế trung tâm của khối, đồng thời thúc đẩy hợp tác đa phương nhằm bảo đảm hòa bình, ổn định và an ninh khu vực. Bên cạnh đó,ASEAN cần tăng cường khả năng tự cường toàn diện để thích ứng với các xu hướng mới, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sống, làm việc và phát triển của các quốc gia.

Đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy hội nhập và kết nối toàn diện trong ASEAN, bao gồm kết nối đường bộ, đường thủy, đường biển, đường hàng không, cũng như phát triển mạng lưới năng lượng, logistics và hạ tầng liên quan, Thủ tướng Lào đề cập các dự án kết nối chiến lược như tuyến cao tốc Vientiane-Hà Nội và dự án đường sắt Lào-Việt Nam dọc Hành lang Kinh tế Đông-Tây. Vị Thủ tướng của Lào coi đây là những động lực quan trọng thúc đẩy thương mại, duy trì chuỗi cung ứng và tăng cường giao lưu nhân dân trong khu vực. Đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác nội khối nhằm bảo đảm an ninh năng lượng thông qua thúc đẩy chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch và bền vững như thủy điện, điện mặt trời và điện gió.

Tiếp tục phát huy những tài sản chiến lược

Thủ tướng Vương quốc Thái Lan Anutin Charnvirakul nhận định, trong khi nhiều khu vực trên thế giới đang trải qua bất ổn và xáo trộn, ASEAN có tiềm năng trở thành một trong những khu vực ổn định nhất toàn cầu, đồng thời là điểm đến hấp dẫn đối với các dòng đầu tư đang tìm kiếm môi trường phát triển an toàn và đáng tin cậy. Để hiện thực hóa tiềm năng đó, ASEAN cần tiếp tục phát huy những tài sản chiến lược đã làm nên thành công của Hiệp hội trong hơn nửa thế kỷ qua. Nhà lãnh đạo của Thái Lan nêu rằng, khả năng hài hòa lợi ích quốc gia với lợi ích khu vực chính là nền tảng giúp ASEAN duy trì ổn định, củng cố đoàn kết nội khối và trở thành đối tác được nhiều nước lớn lựa chọn hợp tác.

Nhấn mạnh yêu cầu duy trì vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình, Thủ tướng Thái Lan cho rằng, ASEAN cần thúc đẩy gắn kết nhiều hơn thay vì tạo thêm khoảng cách, ngay cả khi cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt. Các cơ chế do ASEAN dẫn dắt đã chứng minh hiệu quả trong việc tạo không gian để các đối tác tham gia hợp tác trên cơ sở bình đẳng, qua đó góp phần bảo đảm cân bằng chiến lược và duy trì vị thế trung tâm của Hiệp hội.

Bên cạnh đó, theo Thủ tướng Thái Lan, thành công của ASEAN không nên được đánh giá bằng số lượng hội nghị hay tuyên bố được thông qua, mà phải được đo lường bằng mức độ an toàn, thịnh vượng và niềm tin của người dân vào tương lai. “Thế hệ trẻ ASEAN đang đứng trước cả cơ hội lẫn thách thức từ cuộc cách mạng công nghệ, đặc biệt là sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI). Điều đó đòi hỏi các nước thành viên tăng cường phối hợp ứng phó với những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống hằng ngày như lừa đảo trực tuyến, tội phạm mạng, rủi ro y tế công cộng và thiên tai, đồng thời tiếp tục đầu tư cho giáo dục, đào tạo kỹ năng, chăm sóc sức khỏe và các hệ thống an sinh xã hội nhằm chuẩn bị tốt hơn cho những thay đổi trong tương lai”, Thủ tướng Thái Lan bày tỏ và nhấn mạnh, ASEAN cần tiếp tục phát huy tinh thần hợp tác, củng cố lòng tin và biến những thách thức hiện nay thành động lực cho tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong tương lai.

Sức mạnh nằm ở hành động cùng định hướng tương lai chung

Thủ tướng Cộng hòa Dân chủ Timor-Leste Xanana Gusmão cho hay, chính sự đa dạng về lịch sử, văn hóa và thể chế đã trở thành nguồn sức mạnh giúp ASEAN duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực.

Thủ tướng Timor-Leste kêu gọi ASEAN phát huy đoàn kết, bảo vệ luật pháp quốc tế và trở thành tiếng nói của hòa bình trong một thế giới ngày càng phân cực. Các nguyên tắc cốt lõi như tôn trọng chủ quyền, đồng thuận, giải quyết hòa bình tranh chấp và vai trò trung tâm của ASEAN cần tiếp tục được gìn giữ và phát huy.

Đề cập đến AI, Thủ tướng Timor-Leste cảnh báo nguy cơ bất bình đẳng và tập trung quyền lực công nghệ vào tay một số ít quốc gia và doanh nghiệp. Do đó, ASEAN cần chủ động xây dựng các khuôn khổ hợp tác và quản trị số chung, bảo đảm công nghệ phục vụ con người và sự phát triển bao trùm, thay vì làm gia tăng chia rẽ trong xã hội.

Đặc biệt, gửi thông điệp ghi hình tới Diễn đàn, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đánh giá cao sáng kiến của Việt Nam trong việc tổ chức diễn đàn, đồng thời cho rằng chủ đề “Cùng nhau định hình tương lai: Hòa bình, thịnh vượng, lấy Người dân làm trung tâm” có nhiều điểm tương đồng với chủ đề Năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines là “Cùng định hướng tương lai chung”.

Theo Tổng thống Philippines, ASEAN đang đứng trước một bước ngoặt mang tính quyết định khi cạnh tranh chiến lược gia tăng, các chuẩn mực đa phương bị thách thức, chuỗi cung ứng đứt gãy và các công nghệ mới đang làm thay đổi nền kinh tế, xã hội cũng như môi trường an ninh.

Đề cập đến trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới nổi, Tổng thống Philippines cho rằng, các công nghệ này cần góp phần củng cố thay vì làm gia tăng chia rẽ xã hội. Đồng thời nhấn mạnh con người phải luôn là trung tâm của quá trình chuyển đổi công nghệ và AI cần được phát triển theo hướng an toàn, có đạo đức, có trách nhiệm, công bằng và bền vững.

Tổng thống Philippines khẳng định Diễn đàn Tương lai ASEAN là không gian quan trọng để kết nối các ưu tiên trước mắt với những mục tiêu chuyển đổi dài hạn của khu vực. "Sức mạnh của ASEAN nằm ở khả năng tham vấn, hợp tác và cùng hành động. Nếu tiếp tục duy trì sự đoàn kết, cách tiếp cận thực chất và lấy người dân làm trung tâm, ASEAN sẽ không chỉ ứng phó với tương lai mà còn có thể chủ động định hình tương lai của chính mình", Tổng thống Philippines bày tỏ.

Việt Thắng

Link gốc