Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật Luật sư (sửa đổi), giảm 56 điều so với luật hiện hành

Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình dự án Luật, nhấn mạnh mục tiêu thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng về nâng cao tiêu chuẩn luật sư, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành nghề và phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch.

Dự thảo Luật gồm 6 chương, 36 điều, giảm 56 điều so với Luật Luật sư hiện hành. Các nội dung sửa đổi tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và phát huy trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư.

Dự thảo bổ sung tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị, đạo đức và liêm chính; quy định bồi dưỡng hằng năm về nhận thức chính trị, chuyên môn; đồng thời rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước. Hội đồng tuyển chọn luật sư liên ngành, độc lập do Bộ trưởng Bộ Tư pháp quyết định thành lập, có nhiệm vụ đánh giá người đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

Dự thảo cũng quy định luật sư tập sự được thực hiện một số hoạt động theo sự phân công, giám sát của luật sư hướng dẫn và được khách hàng đồng ý; bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, tăng trách nhiệm xã hội, làm rõ quyền, nghĩa vụ của luật sư với khách hàng và các trường hợp thu hồi chứng chỉ, giấy đăng ký hoạt động.

Về phát triển thị trường dịch vụ pháp lý, dự thảo bổ sung khái niệm dịch vụ pháp lý; nghiêm cấm mạo danh luật sư, quảng cáo trái phép, thu thù lao bất hợp pháp. Đồng thời, mở rộng hoạt động nghề nghiệp của luật sư, tạo điều kiện phát triển các tổ chức hành nghề chuyên nghiệp, tăng cường bảo đảm quyền hành nghề và hỗ trợ luật sư tại vùng khó khăn.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành Phiên họp

Dự thảo còn bổ sung quy định về tổ chức hành nghề luật sư, hoạt động của tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam, cơ sở dữ liệu luật sư điện tử và việc ký hợp đồng dịch vụ pháp lý, tư vấn qua phương tiện điện tử. Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về luật sư và hành nghề luật sư trên toàn quốc; tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư được tăng cường nhiệm vụ, trách nhiệm tự quản và chịu sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Về phân cấp, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, dự thảo giao Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố quyết định thành lập Đoàn Luật sư, chi nhánh Đoàn Luật sư, phê duyệt đề án tổ chức Đại hội, phương án nhân sự và phê chuẩn kết quả Đại hội.

Đề nghị làm rõ tiêu chuẩn luật sư về bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Luật sư. Dự thảo phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất của hệ thống pháp luật; hồ sơ đủ điều kiện trình Quốc hội.

Về tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề luật sư, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành việc bổ sung các tiêu chuẩn nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ, nhưng đề nghị làm rõ yêu cầu luật sư phải “kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực”.

Đối với quy định cho phép người có bằng thạc sĩ luật hoặc tiến sĩ luật nhưng không có bằng cử nhân luật trở thành luật sư, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ tác động để có phương án phù hợp.

Về tập sự hành nghề luật sư, cơ quan thẩm tra cho rằng quy định cho phép luật sư tập sự thực hiện các hoạt động khác theo pháp luật tố tụng chưa khả thi, do các luật tố tụng hiện hành chưa quy định luật sư tập sự tham gia một số hoạt động tố tụng.

Các đại biểu tham gia phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn

Đối với Hội đồng tuyển chọn luật sư, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành việc thành lập và chức năng của Hội đồng, đồng thời đề nghị nghiên cứu bổ sung đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hội Luật gia Việt Nam và các đối tượng phù hợp khác. Một số ý kiến cũng đề nghị làm rõ nguồn lực tài chính, nhân lực, nguyên tắc bảo đảm tính khách quan, minh bạch và tính kế thừa trong tổ chức kỳ thi quốc gia về luật sư.

Về quyền, nghĩa vụ của luật sư, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định cụ thể hơn trách nhiệm cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí, trợ giúp pháp lý, thực hiện trách nhiệm xã hội; nội dung, hình thức, thời lượng bồi dưỡng bắt buộc, cơ chế công nhận kết quả, nguồn tài chính và chế tài đối với trường hợp vi phạm.

Đối với đề xuất cho phép công ty luật TNHH có từ hai thành viên trở lên có thành viên góp vốn không phải là luật sư khi đáp ứng các điều kiện theo quy định của Chính phủ, cơ quan thẩm tra cho rằng đây là nội dung mới, liên quan đến tính độc lập nghề nghiệp và cơ chế quản lý hành nghề. Vì vậy, đề nghị cân nhắc kỹ hoặc nghiên cứu phương án thí điểm với phạm vi hạn chế, có cơ chế giám sát riêng.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục rà soát các quy định về tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, xử lý vi phạm và giải quyết khiếu nại, bảo đảm những nội dung mang tính chi tiết được quy định phù hợp trong văn bản dưới luật hoặc điều lệ, quy chế của tổ chức.