Bỏ "rải thảm" nguyện vọng, tăng cơ hội đỗ đại học

Việc giới hạn số lượng nguyện vọng và điều chỉnh một số quy định xét tuyển năm 2026 đòi hỏi thí sinh phải cân nhắc kỹ hơn khi chọn ngành, chọn trường. Thay vì đăng ký tràn lan, thí sinh cần xây dựng chiến lược phù hợp để tăng cơ hội trúng tuyển.

Thí sinh không thể đăng ký nguyện vọng dàn trải

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 11 và 12/6, sớm hơn khoảng nửa tháng so với thông lệ. Như vậy, chỉ còn ít ngày nữa kỳ thi sẽ chính thức diễn ra.

Sau kỳ thi, theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT), thí sinh thực hiện đăng ký, điều chỉnh, bổ sung nguyện vọng từ ngày 2/7 đến 17 giờ ngày 14/7.

Thí sinh tham dự Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp năm 2026 do Bộ GDĐT tổ chức mới đây.

Mùa tuyển sinh năm nay có một số điểm mới đáng chú ý. Thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng, sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp. Riêng với các ngành đào tạo giáo viên, cơ sở đào tạo chỉ xét tuyển các nguyện vọng từ 1 đến 5.

Liên quan đến xét tuyển sinh đại học, ông Huỳnh Văn Chương - Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GDĐT) lưu ý, thí sinh cần nắm rõ quy định dù xét tuyển theo phương thức nào, tổ hợp 3 môn xét tuyển phải đạt từ 15 điểm trở lên theo kết quả thi tốt nghiệp THPT.

TS. Hoàng Thị Thu Phương - giảng viên khoa Kinh doanh, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV)đánh giá, những điều chỉnh này đòi hỏi thí sinh phải tính toán kỹ lưỡng hơn khi xây dựng chiến lược nguyện vọng.

Thay vì đăng ký dàn trải, các em nên phân bổ nguyện vọng thành ba nhóm: nhóm an toàn với mức điểm chuẩn thấp hơn năng lực thực tế; nhóm phù hợp có điểm chuẩn tương đương mức điểm dự kiến; và nhóm thử sức với những ngành, trường có điểm chuẩn cao hơn một chút.

Việc sắp xếp thứ tự ưu tiên hợp lý trong từng nhóm sẽ giúp tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành học mong muốn. Đặc biệt, trong bối cảnh nhiều thí sinh có xu hướng lựa chọn phương án an toàn, những học sinh có năng lực học tập nổi trội cần mạnh dạn đặt các nguyện vọng thử thách ở vị trí ưu tiên cao.

Ngoài ra, việc giảm lợi thế của chứng chỉ IELTS, chỉ được tính như điểm khuyến khích với mức cộng tối đa 1,5 điểm trên thang 30, cho thấy xu hướng tăng cường sự công bằng giữa các phương thức xét tuyển. Vì vậy, bên cạnh các chứng chỉ quốc tế, thí sinh vẫn cần tập trung xây dựng nền tảng kiến thức vững chắc để đạt kết quả tốt trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Tránh "bẫy" khi chọn trường, chọn ngành

Từ góc độ chuyên môn, TS. Hoàng Thị Thu Phương chỉ ra 3 sai lầm phổ biến mà thí sinh thường mắc phải khi chọn ngành, chọn trường.

TS. Hoàng Thị Thu Phương - giảng viên khoa Kinh doanh, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV).

Thứ nhất, nhiều em đặt nặng danh tiếng của trường mà chưa quan tâm đến sự phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng phát triển của bản thân. Theo bà, thương hiệu nhà trường chỉ là lợi thế ban đầu, trong khi môi trường học tập và cơ hội phát triển mới quyết định sự trưởng thành của người học.

Thứ hai, không ít học sinh chọn ngành theo xu hướng hoặc theo mong muốn của gia đình. Tuy nhiên, thị trường lao động luôn biến động, vì vậy lựa chọn bền vững cần dựa trên năng lực, sở thích và mục tiêu nghề nghiệp của mỗi cá nhân.

Thứ ba, nhiều phụ huynh và học sinh nhầm lẫn giữa chương trình đào tạo và chất lượng giáo dục. Đây là sai lầm mang tính hệ thống. Phụ huynh và học sinh thường chỉ nhìn vào chương trình đào tạo trên giấy tờ hoặc điểm số đầu vào để đánh giá chất lượng. Trong khi đó, chất lượng giáo dục không chỉ nằm ở nội dung học tập mà còn ở đội ngũ giảng viên, môi trường học tập, cơ hội thực hành và khả năng kết nối với doanh nghiệp.

Theo TS. Hoàng Thị Thu Phương, trong bối cảnh có nhiều lựa chọn như hiện nay, học sinh dễ bị chi phối bởi điểm chuẩn hoặc danh tiếng của trường. Tuy nhiên, điều cần ưu tiên khi chọn ngành, chọn trường là mức độ phù hợp với bản thân, chất lượng trải nghiệm học tập và cơ hội phát triển nghề nghiệp trong tương lai.

Bà cho rằng, danh tiếng chỉ là lợi thế ban đầu, còn năng lực của người học được hình thành thông qua môi trường đào tạo, cơ hội thực hành, trải nghiệm thực tế và quá trình rèn luyện các kỹ năng cần thiết. Vì vậy, thay vì chỉ đặt câu hỏi trường có nổi tiếng hay không, học sinh cần cân nhắc liệu môi trường đó có giúp mình phát huy năng lực và chuẩn bị tốt cho tương lai hay không.

“Điểm số chỉ có giá trị tại thời điểm xét tuyển, nhưng năng lực hành động và khả năng thích ứng mới là chiếc chìa khóa giúp các em đi đường dài trong sự nghiệp. Thay đổi của quy chế năm nay chính là cơ hội để các em học cách chịu trách nhiệm với lựa chọn của chính mình từ sớm”, TS. Hoàng Thị Thu Phương nhấn mạnh.

Nguyễn Hoài