Những rủi ro và lợi ích nào trong tài chính phi tập trung DeFi?

20/08/2021 06:09:00 Khoa Đăng (Theo Fastcompany)
Là chuyên gia về các công nghệ mới nổi, chúng tôi tin rằng tài chính phi tập trung, còn được gọi là DeFi, các dịch vụ tài chính hoạt động hoàn toàn trên mạng blockchain, thay vì thông qua các trung gian như ngân hàng, là câu trả lời chắc chắn đầu tiên cho câu hỏi tiền số và blockchain có thể mang lại những lợi ích tốt đẹp nào.

Một chuyên gia về công nghệ mới nổi giải thích cách một hệ thống tài chính chạy hoàn toàn trên blockchain là khởi đầu ứng dụng phù hợp cho tiền số.

Những người ủng hộ nhiệt thành của tiền số và các blockchain mà chúng chạy trên đó đã hứa hẹn rất nhiều điều.

Đối với họ, những công nghệ này đại diện cho sự cứu rỗi khỏi quyền lực của công ty qua internet, sự xâm nhập của chính phủ vào quyền tự do, nghèo đói và hầu như mọi thứ khác gây hại từ xã hội.

Nhưng cho đến nay, thực tế chủ yếu liên quan đến việc đầu cơ tài chính với các loại tiền số phổ biến như bitcoin và dogecoin, chúng tăng vọt và lao dốc với mức độ thường xuyên đáng báo động.

Vậy tiền số và blockchain mang lại những lợi ích tốt đẹp nào?

Là một chuyên gia về các công nghệ mới nổi, chúng tôi tin rằng tài chính phi tập trung, còn được gọi là DeFi, là câu trả lời chắc chắn đầu tiên cho câu hỏi đó.

DeFi đề cập đến các dịch vụ tài chính hoạt động hoàn toàn trên mạng blockchain, thay vì thông qua các trung gian như ngân hàng.

Nhưng DeFi đi kèm với một loạt rủi ro mà các nhà phát triển và cơ quan quản lý sẽ cần phải giải quyết trước khi nó có thể trở nên phổ biến.

VẬY DEFI LÀ GÌ?

Trước kia, nếu muốn vay 10.000 USD, trước tiên ta cần một số tài sản hoặc tiền đã có trong ngân hàng để thế chấp.

Một nhân viên ngân hàng xem xét tài chính của bạn và người cho vay đặt ra một mức lãi suất cho việc hoàn trả khoản vay của bạn.

Ngân hàng cung cấp cho bạn số tiền từ nguồn tiền gửi của mình, thu các khoản thanh toán lãi suất của bạn và có thể thu giữ tài sản thế chấp của bạn nếu bạn không trả được nợ.

Mọi thứ phụ thuộc vào ngân hàng: Nó nằm ở giữa quy trình và kiểm soát tiền của bạn.

Điều này cũng đúng với giao dịch chứng khoán, quản lý tài sản, bảo hiểm và về cơ bản mọi hình thức dịch vụ tài chính ngày nay.

Ngay cả khi một ứng dụng công nghệ tài chính như Chime, Affirm hoặc Robinhood tự động hóa quy trình, các ngân hàng vẫn giữ vai trò trung gian tương tự.

Điều đó làm tăng chi phí tín dụng và hạn chế sự linh hoạt của người đi vay.

DeFi sắp xếp tất cả những việc này bằng cách tái quan niệm các dịch vụ tài chính như các ứng dụng phần mềm phi tập trung hoạt động mà không bao giờ quản lý tiền của người dùng.

Muốn vay tiền chứ? Bạn có thể nhận được một khoản ngay lập tức bằng cách đơn giản đặt tiền số làm tài sản thế chấp. Điều này tạo ra một “hợp đồng thông minh” tìm kiếm tiền của bạn từ những người khác, những người đã tạo ra một nhóm tiền có sẵn trên blockchain.

Không cần nhân viên cho vay ngân hàng.

Mọi thứ chạy trên cái gọi là stablecoin, là những token giống như tiền tệ thường được gắn với đồng USD để tránh sự biến động của bitcoin và các loại tiền số khác.

Và các giao dịch giải quyết tự động trên một blockchain — về cơ bản là một sổ cái kỹ thuật số của các giao dịch được phân phối trên một mạng máy tính — thay vì thông qua một ngân hàng hoặc người trung gian khác.

CÁC LỢI ÍCH

Các giao dịch được thực hiện theo cách này có thể hiệu quả, linh hoạt, an toàn và tự động hơn so với tài chính truyền thống.

Hơn nữa, DeFi xóa bỏ sự phân biệt giữa khách hàng bình thường và các cá nhân hoặc tổ chức giàu có, những người có quyền truy cập vào nhiều sản phẩm tài chính hơn. Bất kỳ ai cũng có thể tham gia nhóm cho vay DeFi và cho người khác vay tiền.

Rủi ro lớn hơn so với quỹ trái phiếu hoặc chứng chỉ tiền gửi, nhưng lợi nhuận tiềm năng cũng vậy, rất lớn.

Và đó chỉ là sự khởi đầu. Bởi vì các dịch vụ DeFi chạy trên mã phần mềm nguồn mở, chúng có thể được kết hợp và sửa đổi theo những cách gần như vô tận.

Ví dụ: họ có thể tự động chuyển tiền của bạn giữa các nhóm tài sản thế chấp khác nhau dựa trên đó hiện đang mang lại lợi nhuận tốt nhất cho hồ sơ đầu tư của bạn.

Kết quả là, sự đổi mới nhanh chóng trong thương mại điện tử và truyền thông xã hội có thể trở thành tiêu chuẩn trong các dịch vụ tài chính truyền thống.

Những lợi ích này giúp giải thích lý do tại sao tốc độ tăng trưởng của DeFi lại nhanh chóng đến vậy. Tại đỉnh thị trường gần đây vào tháng 5 năm 2021, hơn 80 tỷ USD tiền số đã nằm trọn vẹn trong các hợp đồng DeFi, tăng so với dưới 1 tỷ USD một năm trước đó.

Tổng giá trị của thị trường là 69 tỷ USD vào ngày 3 tháng 8 năm 2021.

Đó chỉ là giọt nước trong đại dương tài chính toàn cầu trị giá 20 nghìn tỷ USD, điều này cho thấy còn rất nhiều dư địa để tăng trưởng hơn nữa.

Hiện tại, người dùng chủ yếu là các nhà giao dịch tiền số có kinh nghiệm, chưa phải là các nhà đầu tư non nớt chen chân đông đúc vào các nền tảng như Robinhood. Ngay cả trong số những người nắm giữ tiền số, chỉ 1% đã thử DeFi.

NHỮNG RỦI RO

Mặc dù có thể tin rằng tiềm năng của DeFi là rất đáng khích lệ, nhưng cũng có những tiềm ẩn nghiêm trọng đáng lo ngại.

Các blockchain không thể loại bỏ những rủi ro vốn có khi đầu tư, đây là hệ quả cần thiết của mọi tiềm năng lợi nhuận. Trong trường hợp này, DeFi có thể phóng đại sự biến động vốn đã rất cao của tiền số.

Nhiều dịch vụ DeFi tạo điều kiện cho đòn bẩy, trong đó các nhà đầu tư về cơ bản vay tiền để tăng lợi nhuận của họ nhưng đối mặt với rủi ro thua lỗ lớn hơn.

Hơn nữa, không có bất kỳ chủ ngân hàng hoặc cơ quan quản lý nào có thể gửi hoàn lại số tiền đã chuyển do nhầm lẫn. Cũng không nhất thiết phải có người trả nợ cho các nhà đầu tư khi tin tặc tìm thấy lỗ hổng trong hợp đồng thông minh hoặc các khía cạnh khác của dịch vụ DeFi.

Gần 300 triệu USD đã bị đánh cắp trong hai năm qua. Biện pháp bảo vệ chính trước những tổn thất không mong muốn là cảnh báo “nhà đầu tư hãy cẩn thận”, điều này chưa bao giờ chứng minh được là đầy đủ trong lĩnh vực tài chính.

Một số dịch vụ DeFi dường như vi phạm các nghĩa vụ quy định ở Hoa Kỳ và các khu vực pháp lý khác, chẳng hạn như không ngăn chặn các giao dịch của những kẻ khủng bố hoặc cho phép bất kỳ thành viên nào của công chúng đầu tư vào các tài sản bị hạn chế như các tài sản phái sinh.

Thậm chí không rõ bằng cách nào một số yêu cầu đó thậm chí có thể được thực thi trong DeFi mà không cần các bên trung gian truyền thống.

Ngay cả những thị trường tài chính truyền thống đã trưởng thành và được quản lý chặt chẽ cũng trải qua những cú sốc và sụp đổ vì những rủi ro tiềm ẩn, như thế giới đã chứng kiến vào năm 2008 khi nền kinh tế toàn cầu gần như tan rã vì một góc khuất của Phố Wall.

DeFi giúp việc tạo ra các kết nối ẩn có tiềm năng bùng nổ ngoạn mục trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Các cơ quan quản lý ở Hoa Kỳ và nhiều nơi khác đang ngày càng nói nhiều về các cách để kiềm chế những rủi ro này. Ví dụ: họ đang bắt đầu thúc đẩy các dịch vụ DeFi tuân thủ các yêu cầu chống rửa tiền và xem xét các quy định quản lý stablecoin.

Nhưng cho đến nay họ mới chỉ bắt đầu chạm vào bề mặt của những gì cần thiết.

Từ các đại lý du lịch đến nhân viên bán xe, internet đã nhiều lần làm suy yếu sức mạnh thắt cổ chai của những người trung gian.

DeFi là một ví dụ khác về cách phần mềm dựa trên các tiêu chuẩn mở có thể có khả năng thay đổi luật chơi một cách ấn tượng. Tuy nhiên, các nhà phát triển và cơ quan quản lý sẽ cần phải tăng cường hiệu suất của riêng họ để nhận ra tiềm năng của hệ sinh thái tài chính mới này.

Khoa Đăng (Theo Fastcompany)
Link gốc