Lý do Bahamas tạo ra đồng tiền kỹ thuật số CBDC đầu tiên trên thế giới

24/07/2021 08:56:00 Đặng Hồng Đức/ James T. Areddy (The Wall Street Jo
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Bahamas lý giải câu chuyện đằng sau việc phát hành đồng ‘đô la cát’ này.

Bahamas năm ngoái đã trở thành quốc gia đầu tiên chính thức phát hành đồng tiền ở dạng kỹ thuật số CBDC. Hầu hết các ngân hàng trung ương trên thế giới, bao gồm cả Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ, đang xem xét các loại tiền kỹ thuật số chính thức.

Đồng “đô la cát” được thiết kế để phát triển các dịch vụ tài chính trên khắp quần đảo 700 gồm hòn đảo lớn nhỏ của Đại Tây Dương, nơi các ngân hàng thương mại đôi khi có phạm vi tiếp cận hạn chế và không phải ai cũng chấp nhận thẻ tín dụng.

John A. Rolle, thống đốc Ngân hàng Trung ương Bahamas, đã trình bày câu chuyện đằng sau dự án này trong một cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal.

Ông Rolle, người đã điều hành ngân hàng trung ương từ năm 2016 sau những lần giải trình với chính phủ và là người biệt phái cho Quỹ Tiền tệ Quốc tế, cho biết đồng đô la cát được thiết kế để dùng vào thời điểm không thuận tiện sử dụng thẻ tín dụng. Ông cho biết đồng tiền kỹ thuật số là một hàng hóa công cộng và dù đòi hỏi những lựa chọn chính sách phức tạp như thế nào, đó là một cách hợp lý để một quốc gia nhỏ hiện đại hóa hệ thống tài chính của mình.

Ông nói, sự tàn phá từ cơn bão Dorian vào năm 2019 đã minh chứng cách tái lập lại các mạng kỹ thuật số sau thảm họa sẽ diễn ra nhanh hơn so với việc xây dựng lại cơ sở hạ tầng truyền thống.

Đây là bản ghi của cuộc phỏng vấn được chỉnh sửa đầy đủ và rõ ràng:

WSJ: Ông có thể cho biết một số bước quan trọng cần thiết để tạo ra một loại đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương, trong trường hợp này là đồng đô la cát Bahamian là gì?

John Rolle: Bên phía xây dựng chính sách thực sự đã thúc đẩy rất nhiều công việc khởi đầu, bởi vì việc thực sự cố gắng tập trung xác định các nhu cầu và cải cách là cần thiết trong nước giúp thúc đẩy tài chính toàn diện và đem lại các thành quả khác.

Đã gần một thập kỷ chúng tôi tham gia trong quá trình hiện đại hóa hệ thống thanh toán của mình.

Thật dễ dàng nhận thấy lợi ích của cơ sở hạ tầng do ngân hàng trung ương tạo ra [đó là đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương CBDC] như chất keo gắn kết mọi thứ lại với nhau.

Mặc dù các con số tài chính toàn diện có vẻ cho thấy một số khía cạnh tốt, nhưng xét những người có khả năng tiếp cận ngân hàng, tùy thuộc vào nơi bạn sống ở Bahamas, việc giao dịch với ngân hàng ở đây là bay từ một hòn đảo xa xôi đến thủ đô và rồi tiếp xúc với chủ ngân hàng.

Hoặc nếu bạn may mắn có một chi nhánh ngân hàng trên hòn đảo nơi mình cư trú, thì có thể mất đến nửa ngày đáng giá chỉ để sắp xếp việc đi và về từ ngân hàng.

Vì vậy, Bahamas đã phải trải qua những áp lực to lớn trong việc tạo ra sân chơi bằng phẳng trong khả năng tiếp cận ngân hàng.

WSJ: Vui lòng giải thích tại sao ngân hàng trung ương phải là trung tâm của việc này?

Ông Rolle: Đó là một ví dụ về một hàng hóa công cộng ở một quốc gia rất nhỏ, nơi mà những thứ tương tự có thể không có hiệu ứng ngay với bạn trong một môi trường lớn hơn.

Hãy tưởng tượng sự tàn phá cơ sở hạ tầng mà Bahamas đã trải qua sau cơn bão Dorian.

Trong một số trường hợp, các ngân hàng phải mất hơn một năm để xây dựng lại các cơ sở vật chất cho các chi nhánh.

Trong khi nếu có cơ sở hạ tầng số phục vụ đầy đủ việc thanh toán mà mọi người đều có quyền truy cập, thì điều đó chỉ đơn giản như khởi động lại các kết nối giao tiếp.

WSJ: Nghe ông trình bày thì việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật số có vẻ dễ dàng hơn các lựa chọn khác.

Ông Rolle: Nó dễ hay không tùy thuộc vào mức độ cơ bản ban đầu thế nào khi bắt tay vào công việc.

Chúng tôi đang thực hiện việc này theo đúng nghĩa đen là giới thiệu các nhà cung cấp mới và thu hút một lượng lớn dân cư làm quen với các sản phẩm ví di động đồng thời giải quyết các vấn đề tương tác [giữa các nhà cung cấp dịch vụ tài chính kỹ thuật số khác nhau].

Chúng tôi có lợi thế khi tiến đến giai đoạn có nhiều tiến triển diễn ra cùng một lúc. Việc người dân biết đến khái niệm ví di động theo đúng nghĩa đen đang diễn ra khi chúng tôi đang phát triển CBDC.

WSJ: Ngân hàng trung ương đã làm việc với các công ty tư nhân, bao gồm cả NZIA Ltd., để phát triển các hệ thống điều hành đồng đô la cát. Xin ông vui lòng giải thích rõ quy trình.

Ông Rolle: Trước khi đưa ra quyết định, cần ngồi xuống và liệt kê những thứ cần thiết và xem [một nhà cung cấp bên ngoài] làm thế nào có thể bày tỏ khả năng phía họ để đáp ứng những nhu cầu đó.

Nhiều công ty ngoài kia trong lĩnh vực thanh toán kỹ thuật số có khả năng nhưng chúng tôi muốn chắc chắn rằng họ có thể đáp ứng yêu cầu của chúng tôi.

 [Người của NZIA], bên nhà phát triển phần mềm và chúng tôi thực hiện mọi thử nghiệm và xác nhận điều nào cần thiết cho sản phẩm.

WSJ: Liệu có bài học nào cho các ngân hàng trung ương ở các nền kinh tế lớn hơn từ kinh nghiệm ở Bahamas không?

Ông Rolle: Trong giới ngân hàng trung ương và chính sách công, luôn có sự học hỏi và truyền cảm hứng đến từ mọi hướng khác nhau.

Tùy cách đánh giá theo từng quốc gia về nhu cầu cụ thể cần đáp ứng, có thể với cả sản phẩm đang phát triển.

Nói đến Hoa Kỳ [và] Châu Âu, khi họ xem xét các thị trường tài chính và mức độ phát triển, trong một số trường hợp, họ có thể quay lại kết luận rằng một số đổi mới cần thiết ở cấp độ [hệ thống tài chính] bán buôn, trái ngược với bán lẻ.

Vì vậy, quy mô có thể thay đổi đáng kể giữa các quốc gia.

Có thể có sự hội tụ rất mạnh mẽ trong sự hợp tác của ngân hàng trung ương và những ý tưởng về việc làm thế nào để chúng ta có thể cải thiện quy trình thanh toán ở cấp độ quốc tế, ngoài những cách làm trước đây?

WSJ: Ông có thể cung cấp một số thông tin về số liệu sử dụng đồng đô la cát?

Ông Rolle: Chúng tôi còn đang trong giai đoan rất sớm của quá trình này, nên thấy không hữu ích khi xem xét những con số như vậy, vì vẫn còn một khối lượng lớn các công việc triển khai đang diễn ra.

Nhưng chúng tôi đang tiến rất gần đến giai đoạn các tổ chức tài chính kích hoạt nền tảng của họ và tiếp tục đẩy mạnh tiếp thị để tăng cường sử dụng thanh toán di động.

Và chúng tôi cũng đang ở thời điểm mà chính phủ đang chuyển đổi sang cung cấp dịch vụ số theo đúng nghĩa đen.

Và chính phủ sẽ sử dụng giao diện của tiền kỹ thuật số cho nhiều nền tảng thanh toán của mình, cũng như một số khoản giải ngân không thường xuyên.

Không phải nơi nào ở Bahamas người ta cũng có thể đến ngân hàng. Và nếu có quyền tiếp cận một ngân hàng ở một quần đảo, tiền mặt phải liên quan công tác hậu cần chuyên chở qua lại, một việc rất tốn kém.

Tiền mặt sẽ không biến mất hoàn toàn.

Chúng tôi phải làm sao để nếu đưa cho người ta đô la cát hoặc thứ gì đó tương tự, người ta sẽ có chỗ để sử dụng nó. Và chúng tôi biết việc này từ [một số] cộng đồng, điều đó có nghĩa là bây giờ chúng tôi phải kích hoạt toàn bộ hệ sinh thái.

Chính phủ muốn đi vào một số khu vực sử dụng tiền mặt đó và không còn phiền toái khi phải vận chuyển tiền mặt.

WSJ: Cá nhân ông đã sử dụng đồng đô la cát như thế nào?

Ông Rolle: Tôi đã sử dụng nó trong nhà ăn của cơ quan ngân hàng trung ương của mình… vì vậy chỉ việc ngồi vào bàn làm việc và gửi thanh toán cho bữa trưa.

Tôi đã sử dụng nó một lần để thanh toán cho cửa hàng tạp hóa. Tôi mong muốn được sử dụng nhiều hơn nữa để thanh toán trong những trường hợp tôi không cần sử dụng thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ.

Nó sẽ thay thế cho những trường hợp đó khi thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ không phải là một lựa chọn. Đối với một số người Bahamians khác, đây sẽ là lần đầu tiên họ chuyển sang một thứ khác ngoài tiền mặt.

WSJ: Còn điều gì khác nữa chúng ta nên biết về đồng đô la cát?

Ông Rolle: Một câu hỏi phổ biến mà chúng tôi thường gặp phải, và tôi nghĩ rằng một trong những ngân hàng trung ương khác đang phải [điều trần], là phân biệt những gì chúng tôi đang làm với tiền số.

Nó không phải là một loại tiền số. Nó không nhằm mục đích hoạt động theo bất kỳ cách nào mà ai đó có thể thấy ở tiền số như việc đầu tư thu lợi nhuận hoặc trò chơi định giá. Đây chỉ là công cụ thanh toán mà thôi.

Đặng Hồng Đức/ James T. Areddy (The Wall Street Jo